KÖPRÜLÜ HAMDİ BEY

Bu hafta Edremit Kaymakamı Köprülü Hamdi Bey’in şehit edilişinin  95.  yılıdır.  .  Bundan dolayı bu haftaki sohbet konumuz Köprülü Hamdi Bey üzerine olacaktır.  Köprülü Hamdi Bey Ulu Önder Atatürk’ün Söylevinde övgüyle söz ettiği bir kahramandır.  Ayrıca Anıtkabir’deki müzede büstü bulunmaktadır.  Bu kahramanı gençlerimize tanıtmalıyız. Köprülü Hamdi Bey 1888 yılında Vardar’a bağlı Köprülü kasabasında doğmuştur.  Babası […]

KÖPRÜLÜ HAMDİ BEY

Sinan KahyaoğluBu hafta Edremit Kaymakamı Köprülü Hamdi Bey’in şehit edilişinin  95.  yılıdır.  .  Bundan dolayı bu haftaki sohbet konumuz Köprülü Hamdi Bey üzerine olacaktır.  Köprülü Hamdi Bey Ulu Önder Atatürk’ün Söylevinde övgüyle söz ettiği bir kahramandır.  Ayrıca Anıtkabir’deki müzede büstü bulunmaktadır.  Bu kahramanı gençlerimize tanıtmalıyız.

Köprülü Hamdi Bey 1888 yılında Vardar’a bağlı Köprülü kasabasında doğmuştur.  Babası Kolağası İbrahim Bey’dir.  Küçük yaşta yetim kalmıştır.  Kendisini dayısı Celalettin Bey büyütmüştür.  İlköğretimini Köprülü’de ortaöğretimini Üsküp İdadisinde yükseköğretimini İstanbul’da Mülkiye’de tamamlamıştır.  Memuriyet hayatına Kosova’da Maiyet memuru olarak başlamıştır.  1912 yılındaki başlayan Balkan savaşında yedeksubaydır.  Kumanova cephesinde Sırplara karşı savaşırken cephe çökmüş ve yanındaki 200 kişi ile  çete savaşı yaparak Edirne’ye Şükrü Paşa’nın yanına gelmiştir.  Edirne 1913 yılında Bulgarlardan kurtarılınca önce Edirne Polis Müdürlüğü İdari bölüm başkanlığına sonra Demirköy kaymakamlığına atanmıştır.  Burada görev yaparken Bulgar komitecileri ile savaşmıştır.  1915 yılında  1.  Dünya savaşının en kızgın günlerinde Malkara’ya tayin olmuştur.  1916’da Keşan sonra Sındırgı’ya tayin olmuştur.  13.  Temmuz.  1917 tarihinde Edremit’e atanmıştır.  Edremit’e gelince Edremit’te şehit çocuklarına sahip çıkmak için Çocuk Esirgeme Kurumu’nu kurmuştur.  Ayrıca Edremitli gençleri kötü alışkanlıklardan kurtarmak ve örgütlemek için Edremit İdman Yurdu’nu kurmuştur.  Yani bugünkü Edremitspor’u kurmuştur.  Ondan dolayı stada onun adı verilmiştir.  Şehit Hamdi Bey Stadı.  1918 yılında 1.  Dünya savaşı sona ermiş ve Mondros Ateşkes anlaşması imzalanmıştır.  Köprülü Hamdi Bey İttihatçıdır.  Mondros ateşkes anlaşmasından sonra İstanbul’da hükümeti Hürriyet ve İtilaf Fırkası kurmuştur.  6.  Nisan.  1919 tarihinde Damat Ferid tarafından İttihatçı olduğu gerekçesiyle görevinden alınmıştır.  Hakkında tutuklama kararı çıkarılmıştır.  Bu karardan Balıkesir mutasarrıfı Tunalı Hilmi sayesinde kurtulmuştur.  Sonra Burhaniye’ye akrabasının yanına gitmiştir.  Bu arada 15.  Mayıs.  1919 günü Yunanlılar İzmir’e asker çıkararak işgale başlamışlardır.  19.  Mayıs.  1919 günü de Ulu Önder Atatürk Samsun’a çıkmıştır.  28.  Mayıs.  1919 günü Yunan ordusu Ayvalık’a da çıkmak için gemilerle asker getirmiştir.  Bu arada Köprülü Hamdi Bey Edremit’te Reddi İlhak Cemiyetini kurarak bugünkü Pazar yerinde  ilhaka hayır mitingi düzenlemiştir.  Cemiyet burada bir ev tutarak çalışmalarına başlamıştır.  Halk buraya Çete konağı adını vermiştir.  Cemiyet daha sonra bugünkü Ziraat Bankası’nın bulunduğu yerdeki  boş bir Rum evini tutarak burada halktan makbuz  karşılığı yardım toplamıştır.

Ayvalık’ta bulunan 172.  Alay komutanı Yarbay Ali Çetinkaya  Yunan ordusunun Ayvalığa çıkmasına karşı çıkmıştır.  Köprülü Hamdi Bey Ali Bey ile anlaşarak Ayvalık cephesini kurmuşlardır.  172.  Alayın yanında yöremiz zeybeklerinden oluşan bir Milis Alayı kurulmuştur.  Bu Milis Alayının kollarına  Kuvayı Milliye yazan pazubentler takılmıştır ki bu isim daha sonra işgale direnen kuvvetleri simgelemiştir.

Balıkesir kongrelerine Edremit delegesi olarak katılmıştır.  Bandırma’daki 61.  Alay komutanı Kazım Özalp ile işbirliği yapmıştır.  Kazım Özalp’te Köprülü kasabasındandır.  Ayvalık cephesinde Ali Çetinkaya ile anlaşmazlığa düşünce Milis Alay komutanlığını Pelitköylü Mehmet Cavit Bey’e bırakarak Burhaniye’ye gelmiştir.

Ulu Önder Atatürk’ün Söylevinde belirttiğine göre 1920 yılı başında  Fransızlar Gelibolu Akbaşta bulunan ana cephanelikteki silahları Rusya’da Beyaz orduya vermiştir.  Böylece Rusya’daki iç savaşta çar taraflarının kazanmasını istediklerini belli etmişlerdir.  Beyaz ordunun kazanması ise bizim Kurtuluş savaşımızın sekteye uğraması demektir.  Bunun için Kırım’dan bir gemi  Akbaş cephaneliğindeki silahları General Vrangel’e götürmek üzere denize açılmıştır.  Bu durumu gören Ulu Önder Kazım Özalp aracılığı ile Köprülü Hamdi Bey’den Akbaş cephaneliğinin basılmasını istemiştir.  Emri alan Köprülü Hamdi Bey yöremiz zeybekleri ile Kalkım üzerinden Yenice’ye oradan da Biga’ya ve sonra Lapseki’ye gelmiştir.  Yanında topladığı yurtseverlerle beraber Lapsekili kayıkçıları hazırlamış ve 26.  Ocak.  1920 gecesi karşı kıyaya çıkıp Akbaş cephaneliğini basmıştır.  Depodaki silahları kayıklarla Lapseki’ye geçirmiştir.  Buradan arabalarla ve hayvanlarla Kuvayı Milliyede kullanılmak üzere Yenice’ye yola çıkarmıştır.  Silahların büyük bir kısmı Yenice’ye ulaşmış ve orada bir cami içine depolanmıştır.  Durumu haber alan İngilizler hemen İstanbul hükümetini uyarmışlar ve Bandırma’ya asker çıkarmışlardır.  İstanbul hükümeti ise Anzavur Ahmet’i görevlendirerek Biga’ya yollamıştır.  Geride son işlerini görmekte olan Köprülü Hamdi Bey ve arkadaşı  Kani Bey 18.  Şubat.  1920’de İnova köyü yakınında  Aznavur kuvvetlerine yakalanmışlardır.  Köprülü Hamdi Bey Anzavur’a yaptıklarının çok kötü olduğunu ve cezasını mutlaka çekeceğini söylemesine rağmen at arkasında sürüklenerek iki yurtsever şehit edilmişlerdir.  Cesetleri Biga meydanında üç gün teşhir edilmiştir.  Yenice’deki cephaneler ise yurtseverler tarafından düşman eline geçmesin diye havaya uçurulmuştur.  Kahramanların cesetleri daha sonra Yusuf İzzet Paşa tarafından alınarak defnedilmiştir.  Bugün mezarları Bigadadır.  Kalkım’ın yanındaki Koyunlu beldesinin adı daha sonra Hamdibey olarak değiştirilmiştir.  2000 yılında ise Edremit’e bir heykeli dikilmiş ve bir meydana adı verilmiştir.  Daha sonra adına bir okul yapılmıştır.  Eğer onlar olmasaydı bugün bizler olmazdık.  Bazıları onlar olmasaydı da olurduk diyorlar ama inanmayın.  Onlara minnet borcumuz var.  Ruhu Şahendeleri şad olsun Işıklar içinde yatsınlar.  18.  Şubat.  2015 Çarşamba günü Güre ADD’nin lokalinde onu tanıtan bir konferans verilecektir.  Konuşmacı nacizane fakirdir.  Hepinizi bekleriz.  Saygılarımla.

Yorumlar

yorum