19-MAYIS

Bu hafta 19-Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı idi.Bayram nedeniyle evlerimizin kapılarına bayraklarımızı astık.Törenleri izlemek için Edremit’e gittik.Atatürk heykeline çelenk koyuldu.Sonra törenler Edremit Lisesi’nin bahçesinde yapılacakmış.Bizde oraya gidip törenleri izledik.Akşamda Altınoluk’ta fener alayı düzenlendi.Bayram nedeniyle bizlerde bu haftaki sohbet konumuz olarak 19.Mayıs’ı seçtik. 19-Mayıs dünya tarihinde çok önemli bir gündür.Çünkü bugün emperyalizmin yenilgisinin başladığı gündür.30.Ekim.1918 tarihindeki […]

 19-MAYIS

Sinan KahyaoğluBu hafta 19-Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı idi.Bayram nedeniyle evlerimizin kapılarına bayraklarımızı astık.Törenleri izlemek için Edremit’e gittik.Atatürk heykeline çelenk koyuldu.Sonra törenler Edremit Lisesi’nin bahçesinde yapılacakmış.Bizde oraya gidip törenleri izledik.Akşamda Altınoluk’ta fener alayı düzenlendi.Bayram nedeniyle bizlerde bu haftaki sohbet konumuz olarak 19.Mayıs’ı seçtik.

19-Mayıs dünya tarihinde çok önemli bir gündür.Çünkü bugün emperyalizmin yenilgisinin başladığı gündür.30.Ekim.1918 tarihindeki Mondros ateşkes anlaşmasından sonra İtilaf devletleri bu anlaşmanın 7.maddesine dayanarak ülkeyi işgale başlamışlardı.Ayrıca Osmanlı ordusunu terhis etmişlerdi.13.Kasım.1918 tarihinde İstanbul’a gelen Ulu önder Mustafa Kemal  İstanbul önlerindeki itilaf donanmasını görünce yaverine “Geldikleri gibi giderler” demişti.Mustafa Kemal Kasım ayından Mayıs ayına kadar  İstanbul’da Şişli’de tuttuğu evde oturmuş ve kurtuluş çareleri aramıştır.Bu dönemde her kafadan bir ses çıkmaktadır.Mustafa Kemal İstanbul’da bir şey yapılamayacağını anlayınca Anadolu’ya geçmek ihtiyacını hissetmiştir.Bu arada ülke yer yer işgallere uğramaya başlamıştır.İstanbul hükümetinin tavrı ise işgallere karşı çıkmamak ve İtilaf devletlerini kızdırmamaktır.15.Mayıs.1919 günü İngilizlerden izin alan Yunan ordusu İzmir’e çıkarak işgal etmiştir.Karşı çıkılmamasına rağmen kışladaki askerlerimiz şehit edilmişlerdir.Hasan Tahsin yiğitçe direnerek ilk kurşunu sıkmış ve mücadeleyi başlatmıştır.

Ulu önder Mustafa Kemal ise Anadolu’ya geçmek için aradığı fırsatı bulmuş ve görev emrini çıkartmıştır.Ülkedeki azınlıklar Wilson prensiplerine dayanarak hak elde etmek için Türk köylerine tacize başlamışlardır.Bu tacizler ile Türkler göçe zorlanmaktadır.Karadeniz kıyılarında Rum eşkiyalar  Türk köylerini sıkıştırmaktadırlar.Buna karşı çıkan Türkler ise İstanbul’a şikayet edilmektedir.Padişah Türk çetelerin karşı çıkmalarını önlemek üzere Mustafa Kemal’i görevlendirmiştir.Amacı İtilaf devletlerinin şikayetlerini susturmaktır.Mustafa Kemal yanında 23 arkadaşı ile 16.Mayıs.1919 günü Bandırma vapuru ile Galata önlerinden yola çıkmıştır.Geminin kaptanı İsmail Hakkı Durusu’dur.Bu kaptanın adı Terkos gölüne verilmiştir.17.Mayıs günü İnebolu’ya varılır.Oradan tekrar yola çıkılarak 19.Mayıs.1919 günü Samsun limanına çıkılır.Ulu önder Mustafa Kemal’in görevi ordu müfettişliğidir.Samsun’a çıkan Mustafa Kemal oradan Havza’ya yola çıkar.Böbreklerinden rahatsız olduğundan Havza kaplıcalarında biraz kür yapar.Sonra Amasya’ya geçer ve Amasya genelgesini yayınlar.Bu genelge onun amacını ortaya koyar.Daha sonra bilindiği gibi oradan Erzurum’a geçer ve orada  Erzurum kongresine katılır.Erzurum kongresini Sivas kongresi takip eder.Sivas kongresinden sonra Ankara’ya gelerek orası merkez yapılır ve İstanbul hükümetine seçimlerin yenilenip meclisin açılması dayatılır.Yapılan seçimler ile meclis açılır.Açılan meclis Şubat-1920 tarihinde Misakı Milli’yi kabul edince mart ayında İngilizler tarafından kapatılır yakalanan mebuslar Malta’ya sürülür.Bunun üzerine meclis 23.nisan.1920 tarihinde Ankara’da Mustafa Kemal’in başkanlığında toplanır.Böylece Kurtuluş savaşı rayına oturur.1921 tarihinde de ilk anayasa kabul edilerek Kurtuluş savaşı yürütülür.

Bu arada 1916 yılında İstanbul’da Erkek Öğretmen Okulu öğrencileri ilk defa jimnastik şenlikleri yapmışlardır.Mektepliler bayramında yapılan bu şenlikler daha sonra İdman bayramı olarak anılmaya başlamıştır.

Cumhuriyet kurulduktan sonra 19.Mayıs bayram olarak kutlanmaya başlanmıştır.Bu arada Öğretmen Okulunun Jimnastik bayramı da aynı tarihlerde yapılmaktadır.1927 yılında Milli Eğitim Bakanlığı İdman Bayramını düzenlemeyi üzerine alır ve düzenler.Böylece hem 19.Mayıs günü Atatürk’ün Samsun’a çıkması bayram olarak kutlanırken 12.Mayıs günü de Öğretmen okulu öğrencilerinin İdman bayramı kutlanmaktadır.Bu ikili durum 1938 yılına kadar sürmüştür. 20. Haziran.1938 tarihli kanunla iki bayram birleştirilerek Gençlik ve Spor Bayramı olarak kutlanmaya başlanmıştır.Bu bayramda okullardaki tüm gençler spor gösterilerine katılmak zorunda idi.Bizim lise yıllarımızda bu bayrama katılmayan öğrenciler Beden Eğitimi dersinden kalıyorlardı.Bizler ya spor gösterilerine katılıyor ya da koşular ile folklor gösterilerine katılıyorduk.Bayrak bugünkü Tansaş’ın yerinde olan statta oluyordu.Bizler için 19.Mayıs bir şenlikti.Bayrama askerlerde katılırlar ve onlarda hazırladıkları gösterileri sunarlardı.Stadın tribünleri tıklım tıklım dolardı.

1980 yılında bayramın adı “Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı “ olarak değiştirildi.1995 yılında adı tekrar “Atatürk’ü Anma,Gençlik ve Spor Bayramı “ olarak değiştirildi.2011 yılında  kutlamalara bakanlık tarafından sınırlama getirilmiştir.Yargıtay bu sınırlamayı durdurmuş ve bakanlık bunun üzerine 2012 yılında sınırlamayı kaldırmıştır.Her yıl Samsun’dan gençlerin getirdiği Sevgi Bayrağı  da 2012 yılında kaldırılmıştır.Fakat buna rağmen Türk gençleri hala Samsun’dan bayrak getirmektedirler.Şimdiki kutlamalar ise bir okul bahçesinde bir iki genç grubunun gösterisi ile sınırlanmaktadır.Bizce bu gelişmeler hoş değildir.Gençler bu bayramı kendi bayramları olarak kutlamalılar ve enerjilerini ortaya koymalıdırlar.Gerici kesim bu bayramı kızların bacakları görünüyor diye sürekli  eleştiriyordu.Oysa bayram kız olsun erkek olsun Türk gençlerinin sportif başarılarının sergilendiği bayramdır.19.Mayıs  emperyalizmin dize geldiği gündür.Bu bayram gençlerin bayramıdır.Türk genci atalarının yaptıklarını öğrendikçe kendisinde daha büyük işler yapma özgüveni bulacaktır.Herkesin bayramını candan kutlarım.Saygılarımla.

 

Yorumlar

yorum