KIBRIS BARIŞ HAREKATI

Geçen hafta Kıbrıs Barış Harekatının 41. Lozan anlaşmasının imzalanmasının 92.yıldönümü idi. Busohbetimizde Kıbrıs Barış Harekatından bahsedeceğiz.Çünkü Silahlı Kuvvetlerimiz her hafta bir şehidimizi İstanbul Harbiye Müzesinde anıyor.Bu haftaki anılan şehit yöremizden bir Kıbrıs şehidi idi.Sohbetimize başlamadan önce herkesin Lozan Bayramını kutlarım.Çünkü eskiden bu anlaşmanın imzalandığı gün olan 24.Temmuz Lozan Bayramı olarak kutlanıyormuş. Şimdi gelelim Kıbrıs’a.Kıbrıs adası […]

 KIBRIS BARIŞ HAREKATI

Sinan KahyaoğluGeçen hafta Kıbrıs Barış Harekatının 41. Lozan anlaşmasının imzalanmasının 92.yıldönümü idi. Busohbetimizde Kıbrıs Barış Harekatından bahsedeceğiz.Çünkü Silahlı Kuvvetlerimiz her hafta bir şehidimizi İstanbul Harbiye Müzesinde anıyor.Bu haftaki anılan şehit yöremizden bir Kıbrıs şehidi idi.Sohbetimize başlamadan önce herkesin Lozan Bayramını kutlarım.Çünkü eskiden bu anlaşmanın imzalandığı gün olan 24.Temmuz Lozan Bayramı olarak kutlanıyormuş.

Şimdi gelelim Kıbrıs’a.Kıbrıs adası Doğu Akdeniz’de enbüyük adadır.Kıbrıs’a sahip olan devletler tüm Doğu Akdeniz ticaret yollarını kontrol eder.Bunun için Kıbrıs tarih boyunca devletler arasında çekişme konusu olmuştur.Anadolu’yasahip olan devletler bir şekilde Kıbrıs’a da sahip olmuşlar ve  Doğu Akdeniz ticaret yollarını kontrol etmişlerdir.

Osmanlı İmparatorluğu da büyüyünce bu durumu fark etmiş ve Kıbrıs’a sahip olmak için mücadeleye başlamıştır.1571 yılında Kıbrıs’ı fethederek Doğu Akdeniz ticaret yolunu kontrol altına almıştır.Mısır’dan İstanbul’a gelen deniz yolu,Suriye limanlarlarından Batı Akdenize giden deniz yolları hep Kıbrıs’ın kontrolü altındadır.1856 yılında Mısır’da Süveyş kanalı açılınca Kıbrıs’ın kontrol ettiği yol Hint okyanusuna da uzanmıştır.1878 yılında Ruslar ile 93 harbi başlayınca Osmanlı kısa bir süre içinde yenilmiş ve Rus orduları Yeşilköy’e kadar gelmişlerdir.Durumu gören İngiltere hemen devreye girerek Rusların sıcak denizlere inmesini engellemek için Osmanlı’ya Kıbrısın kiralanması karşılığında yardım teklif etmiştir.Durumu çok zorda olan Osmanlı bu teklifi kabul etmiş ve İngilizlerin yardımıyla Ruslar geri gönderilmiştir.Fakat Kıbrıs elden gitmiştir.Kıbrıs’ı Osmanlı’dan alan ingiltere’nin aynı zamanda Süveyş kanalı da elindedir ve Hindistan sömürgesi durumundadır.Bu durum 1.Dünya savaşına kadar devam etmiştir.1.Dünya savaşında da İngilizler adaya hakim olabilmişlerdir.1911 yılında Osmanlı güney Ege adalarını İtalya’ya ,1912 yılında da Balkan savaşı ile kuzey Ege adalarını Yunanistan’a kaptırmıştır.Böylece denizlerdeki hakimiyeti sona ermiştir.Kurtuluş savaşı sonunda anakara kurtarılmış ve Lozan anlaşması imzalanarak ülkemizin sınırları belirlenmiştir.Ege adaları İtalyada olduğundan gündeme getirilememiştir.

2.Dünya savaşından sonra İngiltere dünya siyasetinde belirleyicirolünü kaybedince

Kıbrıs adasının durumu da tartışılmaya başlanmıştır.1920 yılında Anadolu’ya asker çıkarıp işgale başlayan Yunanistan Kıbrıs’ı topraklarına katmak istemiş ama başarılı olamamıştır

2.dünya savaşı sonrası adada İngiltere üsleri varlıklarını korurlarken adada yaşayan Rumlar da bir yandan Yunanistana bağlanmak için faaliyetlere başlamışlardır.1950’li yıllarda Kıbrıs için çeşitli gösteriler düzenlenmiş ve çeşitli mücadeleler yapılmıştır.Bu mücadeleler sonucu durum netleşsin diye 1959 yılında Londra’da anlaşma yapılarak ada da bir Kıbrıs devletinin kurulmasına karar verildi.Bu anlaşmayagöre adada ki Türklerin garantörü Türkiye,Rumların ki ise Yunanistanolacaktı.Kıbrıs devleti 1960 yılında kuruldu.Cumhurbaşkanı  Rum,yardımcısı ise Türk’tü.Fakat Rumlar  EOKA örgütünü kurarak terör faaliyetlerine başladılar.Amaçları Türkleri adadan kaçırarak adada nüfus dengesini lehlerine değiştirmekti.1963 yılında ordumuz gemileri hazırlayarak denize açıldı.Fakat batılı devletlerin müdahelesi ile çıkartma yapılamadı.Bu kriz sırasında  Sayın İsmet İnönü ABD başkanına ünlü mektubunu yazdı ve “Yeni bir dünya kurulur ve Türkiye burada yerini alır” dedi.1963 hazırlığı ordumuzu daha da bilinçlendirdi.Deniz aşırı harekat olacağı için anfibibirliği kuruldu.Çıkartma gemileri inşa edildi.Hava indirme tugayı kuruldu ve çalışmalar yapıldı.1974 yılında EOKA faaliyetlerini hızlandırarak bir darbe yapmaya kalktı.Bu durumu gören Türkiye müdahele kararı alarak 20.Temmuz.1974 tarihinde ada ya çıkartma yaptı.Başbakanımız Sayın Bülent Ecevit,Genelkurmay başkanımız Sayın Semih Sancar idi.

Anfibi birliğimiz Rumların beklediği Magosa kıyılarına değil Girne kıyılarına çıkartma yaptı.Bu kıyıların önünde Beşparmak dağları uzanıyordu.Kıyıya çıkan birliklerimizin dağları aşarak Lefkoşa’ya ulaşması gerekiyordu.Havaİndirme Tugayı’mız ise Beşparmak dağlarının ardına atlayarak adaya müdahele etti.Donanmamız ise adayı ablukaya alarak dışarıdan bir müdahalenin olmasını önledi.Hava kuvvetlerimiz ise havadan mevzileri vurarak inen ve çıkan birliklerinin durumunu kolaylaştırdı.22.Temmuz’da ateşkes ilan edildi.Fakat gerekli anlaşma sağlanamadı.Bunun üzerine 13.Ağustos günü harekat tekrar başladı15.Ağustos günü bugünkü yeşil hattaulaşılarak harekat sona erdi.1975 yılında Kuzey Kıbrıs Federe Devleti kuruldu.1983 yılında ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kuruldu.2004 yılında Avrupa Birliği Kıbrıs adasını tüm Rumların kabul ederek birliğe aldı.Oysa bu durum yanlış bir durumdu.Hala İngiltere’nin üsleri adada bulunmaktadır.Bu üsleri kimse tartışmamaktadır.Oysa İngilizler 1878 yılında adayı 50 yıllığına kiralamışlardı.Oysa aradan 137 yıl geçmesine rağmen onlar hala adada ve durumları hiç tartışılmıyor.Yöremizden bu harekata katılanlar vardır.Fakirin bilebildikleri.Girne kıyılarına yapılan çıkartma sırasında birliğin güvenliğini sağlamakla görevli Tahtakuşlar Köyünden Hasan Dutlu Lefkoşa yolundan gelen Rum tankını vurarak durdurmuştur.Bu sırada tanktan yapılan ateş ile de şehit olmuştur.Genelkurmay Başkanımız Sayın Semin Sancar Hasan Dutlu’nun ailesine Üstün Hizmet Övünç Madalyası vermiştir.Bu hafta işte bu kahramanı andılar.Bugünkü Çamcı köyü muhtarı Sayın İsmail Öztürmen’de bu harekata Hava İndirme Tugayı ile beraber katılmıştır.Kendisi gazidir.Üstün Hizmet Madalyası vardır.Tahtakuşlar Köyünden İbrahim Kocabıyık’ta bu harekata Hava İndirme Tugayında katılmış ve kolundan vurularak gazi olmuştur.Bu harekattaki şehitlerimize Tanrıdan rahmet,gazilerimize ise uzun ömürler dilerim.Saygılarımla.

Yorumlar

yorum