COKBAYIRI  ZAFERİ

Bu hafta  1. Anafartalar Zaferinin 100.yıldönümü. Bundan dolayı  Avustralya Genel Valisi ülkemizi ziyaret etti.Bu zaferimiz anısına 57.Alay Şehitliğinde bir tören yapıldı.Bu törenin  yalnızca bu yıla yani 100.ncü yıla ait bir tören  olduğu belirtildi.Bizde bundan dolayı bu haftaki  sohbetimizi  bu zaferimiz üzerine yapacağız.Önce Çanakkale savaşlarının genel çerçevesini çizelim.Çanakkale Boğazı Anadolu’nun  açık denizlere açılan kapısıdır.Bundan dolayı her […]

 COKBAYIRI  ZAFERİ

Sinan KahyaoğluBu hafta  1. Anafartalar Zaferinin 100.yıldönümü. Bundan dolayı  Avustralya Genel Valisi ülkemizi ziyaret etti.Bu zaferimiz anısına 57.Alay Şehitliğinde bir tören yapıldı.Bu törenin  yalnızca bu yıla yani 100.ncü yıla ait bir tören  olduğu belirtildi.Bizde bundan dolayı bu haftaki  sohbetimizi  bu zaferimiz üzerine yapacağız.Önce Çanakkale savaşlarının genel çerçevesini çizelim.Çanakkale Boğazı Anadolu’nun  açık denizlere açılan kapısıdır.Bundan dolayı her siyasi krizde bu boğaz abluka altına alınmıştır.Beylikler döneminde boğaz Karesi Beyliğinin  konrolündedir.Osmanlılar bu boğazdan geçerek Trakya’ya çıkmışlar ve imparatorluk haline gelmişlerdir.Osmanlılar  ilk deniz savaşlarını bu boğazın önünde Venediklilere karşı yapmışlardır.Fatih Sultan Mehmet  İstanbul’u almak için donanmasını bu boğaz kıyısında inşa ettirmiştir.İstanbul’un alınmasından sonra boğazın önemi anlaşılmış ve  Çimenlik kalesi ile Kilitbahir kaleleri inşa edilmiştir.Daha sonraki yıllarda lüzum üzerine  Kumkale ile Seddülbahir kaleleri yapılmıştır.Sonraki yıllarda da yine lüzum üzerine  Nara burnuna ve karşısına iki kale daha yapılmıştır.Bunların yanında Bozcaada kalesi yapılmış ve en son olarak boğazın emniyeti için 1700’lü yılların sonunda Babakale kalesi yapılmıştır.Bu kale Osmanlının yaptığı son kaledir.Çünkü bu tarihlerden sonra kalelerin artık işlev görmediği anlaşılmıştır.

1770 yılında Rus donanması Osmanlı donanmasını Çeşme limanında yakmıştır.Bunun üzerine 1773 yılında Cezayirli Hasan Paşa’nın gayretleriyle Deniz Harp Okulu açılmıştır.19.y.y. içinde dünyada büyük dönüşümler olmuş ve dünya sanayi devrimini yaparak sanayi çağına girmiştir.Osmanlı bu dönüşümlere ayak uydurmaya çalışmış ama başarılı olamamıştır.Donanmalarda da ahşap tekneler yerine zırhlı demir tekneler kullanılma başlanmıştır.Osmanlı sultanı Abdülaziz 1867 yılında Fransa ile İngiltere’yi  kapsayan bir gezi yapmıştır.Bu gezi sonrasında güçlü bir donanma oluşturulmuştur.Bu donanma  Abdülaziz’in tahttan indirilmesinde  etkin olduğu için daha sonra tahta çıkan 2.Abdülhamit tarafından  kaderine terk edilmiştir.Bu kadere terk edilişin faturası 1.Dünya savaşı ile Trablusgarp savaşında  ödenmiştir.Boğazın tabyalarının yapımına da  Abdülaziz zamanında  başlanmıştır.Daha sonraki yıllarda peyderpey tabyalar inşa edilmiştir.

1.dünya savaşı başlayınca Osmanlı önce boğazı kapatmıştır.1915 yılı Şubat ayında İngilizler boğazın önüne gelerek Seddülbahir’i  bombalamışlardır.İlk şehitlerimiz bu saldırıda verilmiştir.Daha sonra İtilaf donanması  Çanakkale önlerine gelerek boğazı abluka altına almıştır.Bu ararda Osmanlı ‘da boş durmamış ve boğazın güvenliği için 5.Orduyu kurmuş ve başına Alman Lİiman Von Sanders’i getirmiştir.Boğazın  ise hem çevresi tabyalarla güçlendirilmiş hem de  bir güzel mayınlanmıştır.Osmanlı donanmasının zayıflığı burada kendisini  belli etmiştir.18.Mart.1915 günü İtilaf donanması Çanakkale Boğazına girerek saldırıyı başlatmıştır.Bu savaşta Nusret mayın gemisinin döktüğü mayınlarla büyük kayıp vermiş ve geri çekilmiştir.Kocaseyit’te bu saldırıda 275kg’lık mermiyi kaldırmıştır.

Bunun üzerine 25.Nisan.1915 sabahı İngilizler Seddülbahir,Ertuğrul,Tekke koyu,Pınarcık koyu,ve Zığındere’ye,Fransızlar ise Kumkale ile Morto koyu ile Kerevizdere’ye çıkartma yapmışlardır.Anzak kolordusu ise Arıburnu’na çıkartma yapmıştır.Oysa  Liman Paşa emrindeki  5 tümenden birisini  Seddülbahir’e  birini Kumkale’ye,ikisini asıl çıkartma beklediği  Saros kıstağına yedek tümenini de orta yerdeki Bigalı Köyüne  konuşlandırmıştır.Seddülbahir çıkartmalarını 9.Tümen göğüslemiştir.Anzak çıkartmasını da önce bu tümenin 27.Alayına bağlı gözetleme postaları karşılamıştır.Durumu fark eden 19.Tümen komutanı  Ulu önder Mustafa Kemal inisiyatif kullanarak Anzak çıkartmasına müdahale ederek çıkartmayı durdurmuştur.Buralarda Ağustos ayına kadar  şiddetli çarpışmalar olmuştur.6.Ağustos günü İngilizler bu sefer  Suğla koyu çevresine çıkartma yaparak  Conkbayırına ve Kocaçimen tepesine saldırmıştır.Bu sırada Anafartalar Grup Komutanlığı kurulmuş ve komutan olarak Mustafa Kemal atanmıştır.10.Ağustos günü İngilizler ve Anzaklar beraberce saldırmışlardır.Bir ara Anzaklar Conkbayırına çıkmışlar  ama yedekteki 25.Alayın devreye sokulması ile Anzaklar bu Alay tarafından Conkbayırından atılmışlardır.Bu zafere Conkbayırı Zaferi adı verilir.Diğer adı 1.Anafartalar Zaferidir.21.Ağustosta düşman yeniden saldırmış ve yine yenilerek geri çekilmiştir.Bu zaferimizde 2.Anafartalar zaferimizdir.Her  iki zaferi de Ulu Önder Mustafa Kemal kazanmıştır.Bundan sonra savaş kilitlenmiş ve 1916 yılı Ocak ayında düşman boğazı boşaltarak gitmiştir.

Conkbayırı’na  Ulu Önder Mustafa Kemal’in emri ile saldırıp Anzaklardan kurtaran 25.Alay’da  Tahtakuşlar’dan 1883 doğumlu Abdülkadir oğlu Salman ile 1887 doğumlu kardeşi  Rıza’da vardır.25.Alay   bu saldırıda Conkbayırını düşmandan kurtardıktan sonra ileri harekata devam etmiştir.Rıza  Kemikliburun’da vurularak şehit olmuştur.Salman’ın akıbeti ise mechuldür.Rıza’nın şehit  haberi gelmiştir.Rıza dedem , Salman ise onun abisidir.Başta dedelerim olmak üzere tüm şehitlerimizi  saygıyla anıyorum.Hepsinin ruhu Şahendeleri şad olsun.Işıklar içinde yatsınlar.Saygılarımla.

 

 

Yorumlar

yorum