HALK   KÜLTÜRÜNDE AĞAÇ

Bu hafta  Kazdağını Koruma Derneğinin ikincisini düzenlediği Ekofest etkinliğine katıldım.Ekofest ekolojik festival anlamında.Festival Narlı köyünün üstüde bulunan Fidanlık mevkiinde Kazdağı Doğal Kaynak Suyu Dolum Tesisi Bahçesinde yapılıyor.Geçen yılda aynı yerde yapılmıştı.Festival 19.Ağustosta başladı ve 23.Ağustosta sona erecek.Festivalde çeşitli etkinlikler ve paneller var.Katılımcılar ülkenin değişik yerlerinden gelmişler ve çadırlarını kurmuşlar.Festival süresince burada konaklıyorlar.Bu yılın konusu ağaç idi.Benim […]

HALK   KÜLTÜRÜNDE AĞAÇ

Sinan KahyaoğluBu hafta  Kazdağını Koruma Derneğinin ikincisini düzenlediği Ekofest etkinliğine katıldım.Ekofest ekolojik festival anlamında.Festival Narlı köyünün üstüde bulunan Fidanlık mevkiinde Kazdağı Doğal Kaynak Suyu Dolum Tesisi Bahçesinde yapılıyor.Geçen yılda aynı yerde yapılmıştı.Festival 19.Ağustosta başladı ve 23.Ağustosta sona erecek.Festivalde çeşitli etkinlikler ve paneller var.Katılımcılar ülkenin değişik yerlerinden gelmişler ve çadırlarını kurmuşlar.Festival süresince burada konaklıyorlar.Bu yılın konusu ağaç idi.Benim konuşmam saat 17.00’da başladı.Konoşmacı olarak üç kişi idik.Birisi İstanbul’dan Ala Rıza Özkan,diğeri Küçükkuyu ADD yönetim kurulu üyesi Temel Bilgili,diğeri de nacizane fakirdi.Her konuşmacı hazırladığı konuşmaları yaptılar.

Fakirde  Şamanlıktaki ,Anadolu mitolojisindeki,İslam dinindeki ve Yahudilikteki kutsal kabul edilen ağaçlar ile nedenleri üzerinde durdu.Konuşmamın ana çerçevesi içinde:

Şamanlıkta kutsal ağaçlar:Kayın,Çam,Kavak,Ardıç,Çınar,Selvi ve Hayat ağacıdır.Şaman davulu kayın ağacından yapılır.Şaman davulu ile kötü ruhları toplar.Bugün eşlerimizin babalarına Kayınbaba,annelerine Kayınana,kardeşlerine Kayınçı demekteyiz ki kökeni kutsal kayın ağacından gelmektedir.Çamda sürekli yeşil olmasından dolayı kutsal olup günlerin en kısa olduğu Aralık ayı sonunda süslenerek bereketin yeniden gelmesi istenir ki bu  gelenek yılbaşında çam süslemeye dönüşmüştür.Kavak ise bozkırda tek başına Tanrıya giden yolu gösterir.Çünkü ağaç Şamanlıkta yer ile göğü birleştiren unsur olarak görülür. Anadolu da bundan dolayı pek çok yerde Kavak adında yerleşim yeri vardır.Örneğin Anadolu ve Rumeli kavakları.Samsun’un Kavak ilçesi v.d..Çınarda büyüklüğü ve gölgesi nedeniyle kutsaldır.Gölgesinin koyuluğundan dolayı devletle eşdeğer tutulmuştur.Çünkü devletinde gölgesi büyüktür.Çınar adında da yerleşim yerleri vardır.Diyarbakır’ın Çınar ilçesi ile Yalova’nın Çınar ilçesi buna örnektir.Selvi ise uzun yaşaması ve çok dayanıklı olması yüzünden kutsaldır.Eski dönemlerde mezar yapımında selvi kullanılmıştır.Ayrıca ahret hayatının uzun olmasından dolayı mezarlıklara selvi dikmekteyiz.Bozkırdaki yalnız kavak ağaçları ve çamları için Yalnızkavak veya Yalnızçam tabiri kullanılır.Bu terim batı dillerinde  Tekkavak ile Tekçama dönmüştür.Altınoluk yakınında da bir Tekçam vardır.Ayrıca Oğuzname de Üçokların ataları olan Dağhan,Gökhan ve Denizhan’ın annelerinin bir ağaçtan çıktığı belirtilir.

Anadolu mitolojisinde ise Meşe Baştanrı Zeus’un kutsal ağacıdır.Şimşek Zeus’un kamçısıdır.En fazla şimşek ise Meşe ağacına atar.Kulağı çekip tahtaya vurmak ise meşede Tanrı var tıklatayımda beni duysun demektir.Zeytin ise Zeka Tanrıçası Athena’nın kutsal ağacıdır.Çünkü zeytin çekirdeğinden çıkmaz.O çelikleme ile üretilir.Zeytinin aslı yabani zeytin olan Deliceden aşılamak ile üretilmiştir.Bu da Athena’nın ağacı olması için yeterlidir.Yunanlılara zeytin yetiştirmeyi Athena öğrettiğinden dolayı Yunanlılar kurdukları kente onun adını vermişlerdir.Bu kent Atina’dır.Defne ise güneşin ağacıdır.Güneş Tanrısı Apollon Defneye ulaşınca Defne ağaca dönüşmüştür.Defneye halk arasında  Har adı verilir.Har ateş demektir ki bir ateş fazla yanarsa harlı yanıyor denilir.Defne ağacına zeybeklerde saygı gösterirler ve defneli dağlarda dolaşmazlar.Yeni kızanları da defne ağacı altında  yemin ettirerek alırlar.Badem ise cemrelerin düştüğünü haber veren ağaçtır.Bundan dolayı Adonis veya Dumuzi’nin kutsal ağacı olarak kabul edilir.En erken çiçeği bu ağaç açar.Asma ise Şarap Tanrısı Dianisos’un kutsal ağacıdır.Dianisos iki defa doğmuş demektir.Şarapta hem bitkiden hem de  mayalanma ile iki defa doğmuştur.

İslam kültüründe ise hurma önemlidir.Ayrıca gülün çiği peygamberin teri olarak kabuk edildiğinden bugün dindarlar gül suyu veya gül yağı kullanırlar.Sidretül Münteha peygamberimizin miraçta Cebrail ile çıktığı son sınırdır.Peygamberimiz bu ağacı yalnız geçerek Tanrı’nı n yanına ulaşmıştır.Bu ağaç  sınırdır.Rıdvan ağacının yanında ise Peygamberi sevenler kendisine ıkrar vererek bu ağacın altında toplanmışlardır.Doğu Anadolu Alevileri taliplerinin ıkrarlarını bu ağaçtan yapılma sopanın altında alırlar.Ayrıca Kuran’da İncir suresi vardır.Bu surede and olsun incire ve zeytine denilir.Kuran’da ayrıca zakkum ağacından da cehennem yiyeceği olarak bahsedilir.Kuran’da birde  Tuba ağacı vardır.Bu ağacın kökü gökte yani güneşte,başı ise yerdedir.Yani dünyadaki tüm canlılar bu ağacın meyveleridir.

Yahudilerde ise Yaşam ağacı diye bir ağaç vardır.Bu ağaç hayatı simgeler.İnsan ağaç gibi yerden doğar ve büyüdükçe yükselir ve Tanrı’ya yaklaşır.Sonunda dünyadan ayrılarak Tanrı’ya ulaşır.Bu ağaçlar daha da arttırılabilir.Saygılarımla.

 

Yorumlar

yorum

Gazetemiz Basın Meslek İlkelerine uymaya söz vermiştir. Köşe yazılarının ve reklamların sorumlulukları sahibine aittir.
© Tüm hakları saklıdır.
haber teması | film izle