Mudanya Mütarekesi Bu hafta Mudanya Mütarekesinin  93. yıldönümü.Bundan dolayı bu haftaki sohbet konumuz bu mütareke üzerine olacaktır.Çünkü bu mütareke Kurtuluş savaşımızın kazanıldığının resmidir.Önce şunları ifade edelim ki savaşlar devletlerin isteklerini birbirlerine kabul ettirmek için yaptıkları kavgadır.Her devlet savaşa kazanmak arzusu ile girer ve savaş sırasında tüm olanaklarını kullanır.Teknolojisi ve morali yüksek olanlar savaşı kazanırlar.Bazen morali yüksek […]

Mudanya Mütarekesi

Bu hafta Mudanya Mütarekesinin  93. yıldönümü.Bundan dolayı bu haftaki sohbet konumuz bu mütareke üzerine olacaktır.Çünkü bu mütareke Kurtuluş savaşımızın kazanıldığının resmidir.Önce şunları ifade edelim ki savaşlar devletlerin isteklerini birbirlerine kabul ettirmek için yaptıkları kavgadır.Her devlet savaşa kazanmak arzusu ile girer ve savaş sırasında tüm olanaklarını kullanır.Teknolojisi ve morali yüksek olanlar savaşı kazanırlar.Bazen morali yüksek olanlar teknolojisi yüksek olanları yenmiştir.Kurtuluş savaşımızda böyle savaşlardandır.Hiç bir savaş sonsuza kadar sürmez.Her savaş mutlaka bir anlaşma ile sona erer.Gücü tükenen devletler karşısındaki rakibine anlaşma teklif eder.Güçlü olan bu teklifi kabul ettikten sonra güçlünün  belirlediği bir yerde toplanırlar ve  ilk ön anlaşma yapılır.Bu anlaşmaya ateşkes anlaşması adı verilir.Galip gelen devlet ilk isteklerini bu anlaşmada dikte ettirir ve sonra bu diktasına göre hareket etmeye başlar.Daha sonra asıl anlaşma aşamasına geçilir.Bu anlaşmada galip devletlerin istedikleri bir yerde yapılır.Bu anlaşmada daha detaylı istekler dile getirilir ve yenilen devlete bunlar madde madde kabul ettirilip imza ettirilir.Genellikle mağlup devletler bu anlaşmalarda toprak kaybına uğrarken aynı zamanda savaş tazminatı ödemeye mahkum edilir.Daha sonra hayat bu yeni anlaşmaya göre düzenlenir ve devam eder.

Osmanlı Devleti 1.dünya savaşına Almanya yanında girerken amacı tekrar kaybettiği yerleri geri kazanmak ve aynı zamanda doğuya açılarak Hazar’a  ulaşmaktı.Almanya’nın amacı ise savaştan galip çıkarsa Osmanlı Devletini sömürge yapmaktı.Savaş sırasında Osmanlı ordusu çok büyük kahramanlıklar gösterdi.Çanakkale zaferi ülkenin ulus olmasında bir kilit taşı oldu.Kuttül Amare’de İngiliz ordusunu perişan ederek generallerini esir aldı.Fakat 1918 yılı içinde Almanya teslim oldu ve barış istedi.Osmanlı Devleti’de yolun sonuna gelmişti.Osmanlı’da barış istedi ve 30.Ekim.1918 tarihinde Mondros Ateşkes Anlaşması imzalandı.Bu anlaşma 1.Dünya savaşının sonunda imzalanan ön anlaşma idi.Limni adasının Mondros limanında imzalandı.Bu anlaşmaya göre ordu terhis ediliyor ve Çanakkale Boğazı açılıyordu.Bir hafta sonra İngiliz donanması Çanakkale önlerine gelerek boğazın açılmasını istediler.Boğaz komutanı Selahattin Adil’e anlaşma gereği boğazı açtırdılar ve üç yıl önce geçemedikleri Çanakkale Boğazı’nı geçerek İstanbul önlerine geldiler.Bu ön anlaşmanın asıl anlaşması 10.Ağustos.1920 tarihinde Paris’te imzalanan Sevr anlaşmasıdır.Burada Osmanlı Devleti adeta parsel parsel bölünmüştür.Türklere sadece İç Anadolu’da bir parça toprak bırakılmıştır.Bu anlaşmanın hazırlıkları yapılırken Ulu Önder Mustafa Kemal Samsun’a çıkarak Kurtuluş Savaşını başlatmıştır.Bu arada Mondros mütarekesine dayanarak yunan ordusu 15.Mayıs.1919 tarihinde İzmir’e asker çıkararak fiili işgale başlamıştır.Buna karşı ülkede büyük bir direniş başlamıştır.Sevr anlaşmasını İstanbul hükümeti imzalamış ama bu anlaşmayı Ankara kabul etmemiştir.Bunun üzerine 1921 yılı başında Sevr anlaşmasını Ankara hükümetine kabul ettirmek için Yunan ordusu ileri harekata geçirilmiştir.İlerlemeye başlayan Yunan ordusu İnönü mevzilerinde yeni kurulan TBMM ordusu ile karşılaşır ve Kurtuluş savaşının ilk çarpışması olur.Böylece ilk zaferimizi kazandık.Aynı yıl içinde 2.İnönü zaferi ile Sakarya zaferini kazandık.Sakarya zaferi Yunan ordusunun ilerlemesini durdurdu ve savunmaya geçirdi.Sakarya’da kaybeden yunan ordusu geri çekilerek Afyon sırtlarında tahkimat yaparak tedbirini aldı.Amacı Afyon’dan batısına sahip olmaktı.Bunun için İzmir çevresinde bir İyon devleti kurdurdu.Amacı bu devlet vasıtası ile Ege Bölgesini ilhak etmekti.Hatta  Ege’yi halletmiş kabul ederek Trakya üzerinde İstanbul’a yürüyüp İngilizlerin işgalindeki İstanbul’u da alıp tarihi Bizans devletini yeniden kurmaktı.Bunun için hazırlıklara bile başladı.

26.Ağustos.1922 tarihinde başlayan Büyük Taaruz ile Yunan ordusu Afyon’dan söküldü.Kaybeden Yunan ordusu hızla İzmir’e doğru kaçmaya başladı.Büyük bir kovalamaca başlamıştı.9.Eylül.1922 günü şanlı ordumuz İzmir’e girerek bu güzel kentimizi kurtardı.Yunan ordusunun kurtulabilenleri gemilere binerek kaçtılar.Ordumuz Çanakkale üzerine yürüdü.İngiltere buna savaş tehditi ile karşılık verdi.Fakat Ulu önder Mustafa Kemal’in çelik iradesi karşısında geri adım atmak zorunda kaldı.İtilaf devletleri anlaşma önerdiler.Anlaşmanın Mudanya’da yapılması kararlaştırıldı.3.Ekim.1922 günü Mudanya’da deniz kenarında terk edilmiş bir Rus tüccarın evinde görüşmeler başladı.Fevzi Paşa,Refet Paşa ve İsmet Paşa Mudanya’ya geldiler.Türk tarafını Batı Cephesi komutanı İsmet Paşa temsil etti.Fevzi Paşa ile Refet Paşa ise görüşmeleri Mudanya’da takip ettiler.İngiltere’yi Harington,Fransa’yı Charpy,İtalya’yı Mombelli temsil etti.Yunan delegeleri  Mazarakis ile Sarıyanis İngilizlerin isteği ile Mudanya açıklarında bir İngiliz gemisinde bekleyerek anlaşmanın imzalanmasını beklediler.Anlaşma 14 maddeden oluşur.Anlaşma sonunda Doğu Trakya yunanlılar tarafından boşaltılmıştır.Daha sonra Lozan’da anlaşma için görüşmeler başlamış ve 24.Temmuz.1923 tarihinde imzalanarak barış tesis edilmiştir.Bu anlaşmada görev alan başta Sayın İsmet İnönü’yü ve diğer delegeleri minnetle anıyorum.Hepsinin ruhu şahendeleri şad olsun.Işıklar içinde yatsınlar.

Son olarak bu cumartesi günü Ankara’daki mitingte yapılan terör saldırısını şiddetle kınıyorum.Ölenlere Tanrıdan rahmet,yakınlarına baş sağlığı diliyorum.Saygılarımla.

 

Yorumlar

yorum