1 MAYIS İŞÇİ BAYRAMI

Bu hafta 1. Mayıs İşçi Bayramı.  Tüm işçilerin bayramı kutlu olsun.  İşçi bayramı birçok mücadeleler sonunda kazanılmış bir bayramdır.  Emekçinin bayramıdır.  Emek ise en yüce değerdir. Çünkü emek sonucunda ter akıtılır. Ter insanın en kıymetli suyudur. Emek ile insanların ihtiyaçları olan mallar üretilir ve insanların rahat yaşaması sağlanır. Şimdi bu bayramın tarihçesine bir bakalım. Sanayi […]

1 MAYIS İŞÇİ BAYRAMI

Bu hafta 1. Mayıs İşçi Bayramı.  Tüm işçilerin bayramı kutlu olsun.  İşçi bayramı birçok mücadeleler sonunda kazanılmış bir bayramdır.  Emekçinin bayramıdır.  Emek ise en yüce değerdir. Çünkü emek sonucunda ter akıtılır. Ter insanın en kıymetli suyudur. Emek ile insanların ihtiyaçları olan mallar üretilir ve insanların rahat yaşaması sağlanır. Şimdi bu bayramın tarihçesine bir bakalım.

Sanayi Devriminden önce toplumların ihtiyaçlarını esnaf ve sanatkarlar karşılıyorlardı.  Bunlar ise batıda loncalar şeklinde Osmanlı’da ise Ahi teşkilatları şeklinde örgütlenmişlerdi.  Ahi teşkilatları ise üretimi titizlikle kontrol ediyordu.  Çatışmacı değil,  dayanışmacı bir politika izlemekteydi. Fakat 1776 yılında İngiltere’de buhar gücünün dokuma tezgahlarına uygulanması ile  sanayi devrimi başladı ve üretim atölye tipinden fabrika tipine geçti. Fabrikaların kurulması ile binlerce işçi kapalı alanlarda çalışmaya başladılar. 19. y. y.  işçilerin acımasızca sömürüldüğü bir yüzyıldır. İşçiler uzun süren çalışma saatleri ve çok düşük ücretlerle üretim yapıyorlardı. 1856 yılında Avustralya’da taş ve inşaat işçileri 8 saatlik çalışma için 21. Nisan’da Melburn Üniversitesinden Parlamento önüne kadar yürürler. İşçi bayramının başlangıcı bu yürüyüşe dayanır. İşçiler 1. Mayıs. 1886 tarihinde Amerika İşçi Sendikaları Konfederasyonu önderliğinde 8 saat işgücü için iş bıraktılar. Chicago’da yapılan gösterilere yüz binlerce işçi katıldı. 4. Mayıs’ta kanlı Haymarket olayı meydana geldi ve bu gösterilerin yapılması engellendi. Aynı yıl Amerikalı işçiler 1. Mayıs’ın evrensel iş bırakma günü olması  kararını verdiler. 1889 yılında toplanan Uluslar arası İşçiler Kongresinde 8 saatlik işgünü talebi yeniden dile getirildi.

1889 yılında toplanan 2. Enternasyonal’da Fransa temsilcisinin önerisi ile 1. Mayıs’ın tüm dünyada “Birlik,  mücadele ve dayanışma günü” olarak kutlanmasına karar verildi. Böylece ikinci gösteri 1890 yılında yapıldı. Bu olaydan sonra artık her yıl bu bayram İşçi bayramı olarak kutlanmaya başlandı. İşçiler 8 saatlik çalışma hakları ile ücretli yıllık izin haklarını elde ettiler.

Osmanlı’da ise sanayi devrimi yeterince gelişmediği için sanayi işçisi yok derecede azdı.  Olanlarda başkent İstanbul ile bir miktar Bursa ile İzmir’de bulunmakta idiler. İlk defa 1. Mayıs İşçi Bayramı 1905 yılında İzmir’de  kutlandı. Bu bayrama Amele Bayramı adı verilmişti. Daha sonra  1910 yılında İstanbul’da kutlandı. Artık Osmanlı topraklarında da İşçi bayramı kutlanmaya başlanmıştı. Selanik, İzmir ve İstanbul’da kutlamalar yapıldı. Fakat bu bayrama Osmanlı hakim sınıfları çok sıcak bakmadılar. Osmanlı’nın son yıllarında İştirakçi Hilmi İşçi Sendikası başkanı olarak bu bayramı kutlamaya çalıştı. İşçilerin hayat şartlarının iyileştirilmesi için greve gitti. Uzun süren grevler sırasında işçilere ekonomik yardım yaparak onların greve dayanabilmelerini sağladı. Kurtuluş savaşı sırasında kalifiye işçilerin bir kısmı İstanbul’dan Ankara’ya geçerek Kurtuluş savaşına destek oldular. Cephe gerisinde ürettikleri mallar ile cepheyi desteklediler. Vatanın kurtarılması için ellerinden geleni yaptılar. Cumhuriyet ilan edildikten sonra ülkemiz hızla sanayileşmeye başladı. 1923 yılında liberal ekonomi benimsenmişti. Fakat liberal ekonomik sistem ülkeyi istenilen seviyeye getirememişti. 1933 yılında Devletçilik ilkesi benimsendi ve planlı ekonomiye geçildi. Planlı ekonomi ile ülkemizde yeni fabrikalar açıldı ve ülkemiz hızla kalkınmaya başlandı. Yeni fabrikaların açılması ile ülkemizde şehirleşme arttı ve aynı zamanda sanayi işçi sayısı da arttı. Böylece işçilerin sosyal ve ekonomik hakları tekrar gündeme geldi. 1923 yılında 1. Mayıs yasal İşçi Bayramı olarak ilan edilmişti. Fakat bu bayramı başka yönlere çekmek isteyenler çıkınca 1924 yılında yasaklandı.  1935 yılında çıkarılan yasa ile “Bahar ve Çiçek Bayramı” olarak kabul edildi ve öyle kutlanmaya başlandı.  Bu isimle de olsa İşçi Bayramı olarak kutlandı. 1976 yılında geniş katılımlı kutlandı.  1977 yılı kutlamalarında Gladyo işe karışarak yüzlerce işçiyi katletti.  Bu yıldan sonra kutlamalara katılım korku nedeni ile azaldı.  12. Eylül. 1980 askeri darbesinden sonra tüm sosyal hakların kısıtlanması sırasında bu bayram kaldırıldı ve kutlaması yasaklandı.  Fakat işçiler yinede bu günü bir bayram olarak kutlamaya çalıştılar. 2009 yılında bu bayram tekrar resmi bayram olarak kabul edildi.  Yine her yıl bu günde bu bayram işçiler ve onların destekçileri tarafından coşkuyla kutlanmaktadır. Emeğin bayramı kısıtlanmamalıdır. Ama bu bayramın sulandırılması ve amacından saptırılmasına da müsaade edilmemelidir. Çünkü emek en yüce değerdir. Bu değer sömürülmemelidir. Hem işverenler tarafından hem provakatörler tarafından. Saygılarımla.

Yorumlar

yorum

Gazetemiz Basın Meslek İlkelerine uymaya söz vermiştir. Köşe yazılarının ve reklamların sorumlulukları sahibine aittir.
© Tüm hakları saklıdır.
haber teması | film izle