HIDRELLEZ VE DENİZ GEZMİŞ

  Bu hafta  hem Hıdrellez hem de Deniz Gezmişlerin idam edilmesinin 44. üncü yıl dönümü idi. Bundan dolayı bunlar üzerinde sohbet edeceğiz. Önce Hıdrellez üzerinde duralım. Hıdrellez yılın Hızır günlerinin başladığı gündür. Doğada bereketin başladığı gün olarakta kabul edilir. Bundan dolayı Hıdrellezde sabah ıslık çimenlere basmaya yaşa basmak denir. Yaş bilindiği gibi ıslak demektir. Yaşa […]

HIDRELLEZ VE DENİZ GEZMİŞ

 

Bu hafta  hem Hıdrellez hem de Deniz Gezmişlerin idam edilmesinin 44. üncü yıl dönümü idi. Bundan dolayı bunlar üzerinde sohbet edeceğiz. Önce Hıdrellez üzerinde duralım. Hıdrellez yılın Hızır günlerinin başladığı gündür. Doğada bereketin başladığı gün olarakta kabul edilir. Bundan dolayı Hıdrellezde sabah ıslık çimenlere basmaya yaşa basmak denir. Yaş bilindiği gibi ıslak demektir. Yaşa basmak demekte bu yılın bereketinin ilk gününe ulaşmak demektir. Bundan dolayı Hıdrellez o yılın bereketinin başladığı gündür. Çok önemlidir. Mayıs ayı da adını Ana Tanrıça Ma’dan alır. Bereketli ay demektir. Bu özel günde 1972 yılında çok önemli bir olay olmuştur. 68 kuşağının efsanevi öğrenci liderlerinden Deniz Gezmiş ve arkadaşları Hüseyin İnan ile Yusuf Aslan idam edilmişlerdir. Deniz Gezmiş’i tanıyalım.

Deniz Gezmiş 28. Şubat. 1947’de Ankara’nın Ayaş ilçesinde dünyaya gelmiştir. Babası  İlköğretim müfettişi Cemil Gezmiş, annesi ise öğretmen Mukaddes Gezmiş’tir. Üç erkek kardeşin ortancasıdır. İlk ve orta öğretimini Sivas’ta yapmıştır. Liseyi ise İstanbul’da Haydarpaşa Lisesinde bitirmiştir. Siyasi konuları lise yıllarında öğrenmeye başlamış ve devrimcilikle tanışmıştır. 1965 yılında Türkiye İşçi Partisi’nin Üsküdar teşkilatına üye olmuştur. 1966 yılında Çorum Belediyesinin işçilerinin Taksim anıtına çelenk koymasını desteklemiş ve onlara karşı olanları protesto ettiğinden gözaltına alınmış ve sonra serbest bırakılmıştır. Aynı yıl içinde İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne girmiştir. 1968 yılında okulda Devrimci Hukukçular Örgütünü kurmuştur. 7. Mart. 1968’de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi salonunda konuşma yapan Devlet Bakanı Seyfi Öztürk’ü protesto ettiği için tutuklanmış ve sonra serbest bırakılmıştır. 30. Mayıs. 1968’de ise 6. Filo’yu protesto ettiği için yargılandı ve berat etti. 12. Haziran. 1968’de İstanbul Üniversitesi’nin işgal edilmesinde önderlik etti. Aynı yıl arkadaşları ile beraber Devrimci Öğrenci Birliğini kurdu. Yine aynı yıl içinde arkadaşları ile beraber Samsun’dan Ankara’ya Mustafa Kemal Yürüyüşünü düzenledi.

Yürüyüş Anıtkabir’de son buldu.  İstanbul Üniversitesinde sağcı öğrencilerin 16. Mart. 1969’da girişmiş oldukları hareketlere karşı arkadaşlarını örgütledi ve karşı koydu. Bu arada polislerle de çatışırken yaralandı ve gizlenerek Filistin’e gitti. Filistin’den sonra tekrar yurda döndü. 1. Eylül. 1969’de Üniversiteyi işgal etmede önderlik etti diye okuldan ihraç edildi. Gizlice okula geldiği bir zamanda ihbar edilerek 20. Aralık. 1969’da yakalandı ve 18. Eylül’e kadar tutuklu kaldı. Çıkınca arkadaşları Sinan Cemgil ve Hüseyin İnan ile beraber THKO’yu kurdu. Amerikalı askerleri kaçırdı. 12. Mart. 1971 muhtırasından sonra  arkadaşı Yusuf Aslan ile beraber Sivas’a giderlerken motosıkletleri  bozuldu. Jandarma gelince ayrılarak kaçtılar. 16. Mart. 1971’de Gemerek’te yakalandı. Önce Kayseri’ye daha sonra Ankara’ya getirildi. Altındağ’da mahkemeye çıkarıldılar. Mahkeme başkanı Ali Elverdi, savcı ise Baki Tuğ’du. Denizlerin avukatlıklarını ise Halit Çelenk yapmaktaydı. Anayasayı kaldırmak suçundan idama mahkum oldular. İdamın onaylanmasına Sayın İsmet İnönü ile Bülent Ecevit karşı çıktılar. Ama hükümet ve Cevdet Sunay idamlarını onayladı. 6. Mayıs. 1972’de bir Hıdrellez günü sabaha karşı idam edildiler. İdamdan önce son sözleri “Yaşasın Tam bağımsız Türkiye” olmuştur. Devrimcilerin kendilerine simge olarak seçtikleri Mustafa Kemal’in kalpaklı fotoğrafı olmuştur. Ayrıca Kocatepe’ye çıkarken ki fotoğrafı da diğer simgelerdendir.

İdamlarını onaylayan Süleyman Demirel yıllar sonra Denizlerin idamları için “Soğuk savaşın hazin olaylarından birisi” demiştir.  Deniz’in cenazesi Ankara Karşıyaka mezarlığına defnedilmiştir.  Ölümsüzlüğün başladığı gün olan Hıdrellez’de üç fidan hayata veda ederek ölümsüzlüğe ulaşmışlardır. Halk arasında Hıdrellezde Hızır’ın abı hayat suyunu içerek ölümsüzlüğe kavuştuğu anlatılır. Aslında bereketin yeniden başlayarak ölümsüzlüğün ortaya çıktığı gün kabul edilir Hıdrellez. İşte o gün üç fidan ölerek ölmemek üzere doğmuşlardır. Bundan sonra Deniz Gezmiş efsane devrimci öğrenci lideri olmuştur. Bolivya’nın Che Gueverası varsa bizimde Deniz Gezmiş’imiz var. Adına pek çok şiir yazılmış ve pek çok türkü yakılmıştır. Hakkında yazılan kitapların ise haddi hesabı yoktur. 44 yıldan beri doğan çocuklara Deniz adı verilmektedir. Deniz Gezmiş  Mustafa Kemal’in  Tam Bağımsız Türkiye taraftarıdır. Her yıl  üç fidan anılmakta ve anıları yaşatılmaktadır. Üçünün de ruhu Şahendeleri şad olsun. Işıklar içinde yatsınlar.  Saygılarımla.

 

Yorumlar

yorum