“TARIMDA KÖSTEKLİ DESTEK DÖNEMİ”

    Ziraat Mühendisleri Odası Balıkesir Yönetim Kurulu Üyesi Bülent Coşar, Tarımda uygulanan destek programlarını yazılı basın açıklamasıyla değerlendirdi.   Coşar, değerlendirme basın açıklamasında şu görüşlere yer verdi; “Toprak analiz desteği kaldırıldı. Tarım danışmanları işsiz kaldı.2016 tarım Destekleri kapsamında toprak analiz desteği kaldırıldı. Tarım danışmanları destekleme kapsamı dışında bırakıldı. Birliklere binde 2 yerine yüzde 3 […]

“TARIMDA KÖSTEKLİ DESTEK DÖNEMİ”

 

 

Ziraat Mühendisleri Odası Balıkesir Yönetim Kurulu Üyesi Bülent Coşar, Tarımda uygulanan destek programlarını yazılı basın açıklamasıyla değerlendirdi.

 

Coşar, değerlendirme basın açıklamasında şu görüşlere yer verdi; “Toprak analiz desteği kaldırıldı. Tarım danışmanları işsiz kaldı.2016 tarım Destekleri kapsamında toprak analiz desteği kaldırıldı. Tarım danışmanları destekleme kapsamı dışında bırakıldı. Birliklere binde 2 yerine yüzde 3 destek sağlanacak.2016 Yılı Tarımsal destekleri açıklarsak bu üç cümle ile açıklayabiliriz. Fakat biz yine de herkesin anlayacağı şekilde 2016 yılı Tarımsal Destekler de en dikkat çeken kısımları açıkça belirtelim.

Toprak analizi, tarım danışmanları ve birliklerin desteklenmesi Bakanlar Kurulu`nun 5 Mayıs Tarihli Resmi Gazete`de yayınlanan  2016 Tarımsal Desteklemeler Kararnamesi ile tarım desteklerinde çok önemli değişiklikler yapıldı. Toprak analiz desteği kaldırıldı. Toprak analiz desteğinin kaldırılması ne gibi sonuçlar doğuracak?

Çiftçiler Eskiden Tarım İlçe Müdürlükleri ve konu uzmanı olan Ziraat Mühendislerinde destek alamadan ebeveyn bilgilerle toprağın ve bitkinin genel ihtiyaçlarını hiç tespit etmeden rasgele gübreler alıp miktarını da kafalarına göre belirleyerek tarlalara atıyorlardı. Fakat 2006 yılında itibaren Desteklemelerden tam anlamıyla yararlanmak için toprak analizi yaptırmak zorunlu oldu. Analiz ücreti de destek kapsamına alınmıştı. Üreticiler de tahlillerini yaptıklarından dolayı da gübre kullanımını ihtiyaçlarına göre kullanıyordular.

Toprak analiz desteği, gübre ve mazot desteği için ön şart olarak uygulanıyordu. Toprak analizi yapmayan çiftçi gübre ve mazot desteğini alamıyordu. 2016 Destekleme Kararnamesinde gübre ve mazot desteği birleştirildi. Toprak analiz desteği ise kaldırıldı.

Toprak analiz desteğinin kaldırılmasının doğuracağı sorunlar özetle şöyle: “Toprak analizlerine, yetiştirilecek bitkiye uygun gübre tavsiye edilmesi için ihtiyaç duyulmaktadır. Toprak analizleri aşırı ve bilinçsiz gübre kullanımının önüne geçilmesi, toprak ve su kaynaklarımızın korunması ve sürdürülebilir tarım için büyük önem taşımaktadır. Gübre satışında ziraat mühendislerinin görev ve sorumluluk almasını sağlayıcı düzenlemelerin olmaması nedeniyle çiftçiye ihtiyacı olan gübrenin tavsiyesinde sorunlar yaşanırken, toprak analiz desteğinin kaldırılması ile bu sorunlar daha da büyüyecektir.

Toprak analizlerinin tarımsal destekleme için şart koşulması sonrası, bu alanda faaliyet göstermek üzere özel ve tüzel kişiler tarafından yatırım yapılarak çok sayıda laboratuar açıldı. Halen toprak analizini yapmaya yetkili 130`u özel sektöre, 72`si ziraat odalarına, 21`i üniversitelere, 11`i belediye ve özel idarelere, 21`i ticaret borsalarına ve 47`si bakanlığa ait olmak üzere toplam 302 laboratuar bulunmaktadır.  Toprak analiz desteğinin kaldırılması ile bu alana yatırım yapmış olanlar ile buralarda istihdam edilen çok sayıda kişi mağdur olacaktır.”

Toprak analizi konusunda faaliyet gösteren çok sayıda laboratuar var. Bazı belediyeler, kurumlar bu hizmeti çiftçiye ücretsiz olarak veriyor. Dekar başına 2,5 liralık destek, analiz yapılmasını teşvik ediyordu. Kaldı ki, bu analizi yaptırmayana gübre ve mazot desteği verilmiyordu. Doğru olanı, destek olsun, olmasın doğru gübre kullanımı için toprak analizinin yapılmasıdır. Buna rağmen desteğin kaldırılması doğru olmadı. Elbette bu laboratuarlar yine analiz yapacaklardır. Çiftçiden bedelini alacaklardır. Çiftçilerin bir bölümü para ödememek için analiz yaptırmayacaktır. Bu da bilinçsiz gübre tüketimini artıracaktır. Muayene yapmadan ilaç yazabilen doktorculuk dönemine geri dönülerek üreticiler ceplerinde daha fazla parayı toprağa saçıp gübre şirketlerine para kazandırtarak, yeraltı sularını daha fazla kirletip, toprakların kimyasal yapısını daha fazla bozacaklardır.

Tarım danışmanları kapıya konulacak

Tarımsal Destekleme Kararnamesi`ndeki bir başka değişiklik ise, tarım danışmanları ile ilgili. Son 14 yıldır İktidarda olan Siyasi Parti döneminde yapılan yasal düzenleme ile Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmeti özelleştirildi. 2006 yılından beri bu hizmetleri veren, bünyelerinde danışman istihdam eden üretici örgütleri ve ziraat odaları, tarımsal danışmanlık dernekleri/vakıfları, tarımsal danışmanlık şirketleri ve serbest tarım danışmanlarına destek veriliyordu. Fakat, 2016 Tarımsal Destekleme Kararnamesi`nde  bu desteğin kapsamı daraltıldı. Hizmet verecekler ziraat odası ve üretici örgütleri ile sınırlandırıldı. Tarım danışmanlık şirketleri ve bireysel olarak çiftçilerle sözleşme yapıp danışmanlık hizmeti verenler destekleme kapsamının dışına çıkarıldı. Bu uygulama ile yaklaşık 3 bin tarım danışmanının işsiz kalması anlamına geliyor. Mevcut uygulamada, ziraat odaları, birlikler, hizmet verdikleri çiftçi sayısı, yapılan tarım ve hayvancılığın niteliğine göre 8 danışmana kadar istihdam edebiliyorlardı. Devlet her danışman için yıllık 36 bin lira destek veriyordu. Bu kapsamda 170 ziraat odasında binden fazla tarım danışmanı istihdam ediliyor. Tarım danışmanlığı şirketlerinde ise 1500 civarında danışman görev yapıyor. Ayrıca bağımsız, serbest çalışan danışmanlar var. Devletin ödediği destekle, tarım danışmanları aylık ortalama 1500 ile 2 bin lira maaş alıyor.

Tarım danışmanları, bitkisel üretimde çiftçilere gübre, ilaç başta olmak üzere girdilerin bilinçli kullanımı, verimliliğin artırılması gibi birçok konuda yönlendiriyor, bilgilendiriyor. Hayvancılıkta hayvan sağlığından, doğru beslemeye, doğumdan pazarlamaya kadar birçok konuda destek oluyor.

Yeni kararnamede yapılan düzenleme ile tarım danışmanlarının istihdamı ziraat odaları ve üretici birlikleri ile sınırlandırıldı. Oda ve birliklerin 8 danışman istihdam hakkı 2’ye indirildi. Ayrıca danışman başına 36 bin lira olan devlet desteği 20 bin liraya düşürüldü. Danışmanlık şirketleri ve bireysel danışmanlık yapanlar destekleme kapsamından çıkarıldı. Bu yeni uygulama ile bir tarım danışmanının aylık net geliri en iyi koşullarda 1000 lira olacak. Bu ücretle danışmanın görev yapması olanaksız. Kaldı ki ziraat odaları ve birlikler de bu destekle bu hizmetin verilemeyeceğini söylüyor.

Son 10 yılda tarım danışmanı olmak umudu ile eğitim alan ve danışmanlık sertifikası olan yaklaşık 15 bin kişi var. Bunlardan 2 bin 600’ü çalışıyor. Yapılan yeni düzenleme, çalışan 2 bin 600 tarım danışmanının işsiz kalmasına neden olacak. Ayrıca danışman olma umudu ile sertifika alan ve sınava girip kazananların umudu da bitecek. Sistemdeki sorunlar desteğin azaltılarak çözülmeyeceği kesindir.

 

Hayvancılık desteğinin yüzde 3`ü Birliklere

Tarımsal Destekleme Kararnamesi`ndeki en önemli değişikliklerden birisi damızlık ve üretici birliklerine destek bütçesinden pay verilmesi oldu. 2016 Tarımsal Destekleme Kararnamesi`ne göre hayvancılık destekleri üreticilere doğrudan ödenecek. Üreticiye ödenecek desteklerden yüzde 2 ile yüzde 3 oranında kesinti yapılarak birliklere verilecek.

Kararnameye göre, koyun keçi desteği, arıcılık desteği, su ürünleri desteğinden yüzde 2, buzağı/malak/besi desteği, süt primi ödemesi, tiftik/yapağı ve koza/ipekböceği desteğinden ise yüzde 3 oranında “Çiftçi Örgütlerini Güçlendirme” adı altında kesinti yapılarak ilgili il birliklerine ödenecek. İl birlikleri ise bu kesintinin yüzde 5`ini bağlı oldukları merkez birliğine ödeyecekler.

Zeytin Bahçesi Tesisine Destek

Yurt içi sertifikalı tohum ve sertifikalı fidan kullanım destekleri çerçevesinde 2016 yılı ÇKS kayıtlı taşınmazlarda yeni tesis edilecek zeytinliklere dekara 280 TL,geleneksel yöntemlerle dikilmiş zeytinlik alanlarında  modernizasyona  dekara 100 TL.destek verilecektir.Burada da dikkat edilmesi gereken hangi bölgeye hangi çeşit zeytinin dikilmesi gerektiğinin çok iyi tespitinin yapılmasıdır.Yoksa alan bazlı alınan destekler sonucunda dikilen zeytinliklerde gerekli verimler alınamaz ise destekler heba olmuş olur.

Özetlersek, tarımsal destekler konusunda önemli değişiklikler yapıldı. Bu değişikliklerin bir bölümü gerekliydi. Fakat düzenlemeler yapılırken neler getirip neler götüreceği pek dikkate alınmamış. Etki analizi yapılmamış. Toprak analiz desteğinin kaldırılmasının doğuracağı sonuçlar hesaplanmamış. Tarım danışmanları bir kalemde kapı dışarı edilmesi doğru değil ve danışmanlar kadar çiftçilere de zarar verecek sonuçlar doğuracaktır. Destekler birlikler üzerinden üreticiye ödenirken kesinti oranı binde 2`ydi ve birlikler üreticinin parasını yemekle suçlanırdı. Bu kararname ile binde 2 yerine 10 kat artışla yüzde 2 hatta bazı kalemlerde yüzde 3 kesinti yapılarak, üreticinin hakkı olan destek birliklere veriliyor. Sonuçta düzenlemelerin hiç biri üretici yarına değil. Her yeni düzenlemede olduğu gibi zararı gören yine üretici olacak.            “

 

Hüseyin EROĞLU

 

Yorumlar

yorum