KIBRIS BARIŞ HAREKATI

  Bu hafta Kıbrıs Barış Harekatının 42.yıldönümü. Bundan dolayı bu haftaki sohbet konumuz bu harekat üzerine olacaktır. Kıbrıs Barış Harekatı ülkemiz jeopolitiği yönünden çok önemlidir. Önce Kıbrıs’ın tarihçesinden bahsedelim. Kıbrıs Doğu Akdeniz’de bulunan Akdeniz’in en büyük adalarından birisidir. Ayrıca Doğu Akdeniz’de Kıbrıs’tan başka ada da yoktur. Bizim Mersin’in Taşucu limanına 90 km. mesafededir. Yani Anadolu’nun […]

  KIBRIS BARIŞ HAREKATI

 

Sinan Kahyaoğlu

Bu hafta Kıbrıs Barış Harekatının 42.yıldönümü. Bundan dolayı bu haftaki sohbet konumuz bu harekat üzerine olacaktır. Kıbrıs Barış Harekatı ülkemiz jeopolitiği yönünden çok önemlidir. Önce Kıbrıs’ın tarihçesinden bahsedelim. Kıbrıs Doğu Akdeniz’de bulunan Akdeniz’in en büyük adalarından birisidir. Ayrıca Doğu Akdeniz’de Kıbrıs’tan başka ada da yoktur. Bizim Mersin’in Taşucu limanına 90 km. mesafededir. Yani Anadolu’nun doğal parçası durumundadır. Adanın kuzey kıyıları yani Anadolu’ya bakan taraflarında   Beşparmak dağları yer alır. Bundan dolayı bu kıyılardan adaya gidip gelmek biraz zordur. Adanın güneyinde ise en yüksek noktası olan Karlıdağ bulunur. Güney kıyıları ise alçak kıyılar olup asıl ulaşım Magosa üzerinden yapılır. Ada tarihi boyunca Magosa üzerinden gelen saldırılarla el değiştirmiştir. Ada eskiçağlardan beri Doğu Akdeniz ticaretini kontrol görevi görmüştür.

Adaya sahip olan ülkeler Doğu Akdeniz ticaretini de kontrol etmişlerdir. Bundan dolayı stratejik önemi büyüktür. Ada 1571 yılında Osmanlılara geçmiştir. Osmanlılar bu adaya sahip olduktan sonra Mısır -İstanbul  ve Doğu Akdeniz Batı Akdeniz ticaret yollarını kontrol etmiştir. Ada 1878 yılına kadar Osmanlılarda kalmıştır. 1877 yılında Osmanlı-Rus savaşı başlamış ve bu savaş sırasında Ruslar İstanbul’daki Yeşilköy’e kadar gelmişlerdir. Bu

durumu  gören İngiltere hemen olaya müdahil olmuş ve 2.Abdülhamit’e müracat ederek yeni anlaşma   yapılmasını sağlamıştır. Ruslar bu yeni anlaşma ile Yeşilköy’den uzaklaştırılabilmiştir. İngiltere bu yardımı karşılığında Kıbrıs’ı 50 yıllığına kiralamıştır.

İngilizler böylece Hindistan yolu ile Doğu Akdeniz ticaret yolunu kontrol altına almıştır.

Süveyş kanalı 1869 yılında açılmıştır. Yani kanal yeni açılmış durumdadır. Aşağı yukarı Süveyş kanalının açılması ile Kıbrıs elimizden çıkmıştır. Bu süre dolmadan Osmanlı çeşitli savaşlara girmek zorunda kalmıştır. 1911 yılında Trablusgarp savaşı sırasında İtalyanlar

Güney Ege’deki 12 adamızı da işgal etmişlerdir. 1912 yılındaki Balkan savaşı sırasında

Yunanistan kuzey Ege’deki adalarımızı işgal etmiştir.

Osmanlı Devleti 1914 yılında 1.Dünya savaşına girmiş ve bu savaş sonunda Mondros

Ateşkes anlaşmasını imzalayarak işgale uğrama kapılarını açmıştır. 1919 yılında Yunan ordusu İzmir’e çıkarak Anadolu işgaline başlamıştır. 1920 yılında Yunan ordusu Ege’yi elinde tutarken Kıbrıs adasını da ilhak etmek istemiştir. Yunanlıların İzmir’e çıkmasına izin veren İngiltere elindeki Kıbrıs’ı Yunanistan’a vermemiştir. Kurtuluş savaşı sonunda imzalanan Lozan anlaşmasında Kıbrıs’ta görüşülmüş fakat bir sonuca bağlanamamıştır. Bu tarihten sonra Yunanistan her fırsatta Kıbrıs’ı ilhak etmek istemiştir. Ada Ortadoğu’yu kontrol eden batmayan bir uçak gemisi durumundadır. Yunanistan adada nümayisler çıkararak Türk nüfusu azaltıp adaya el koymak istemiştir. Bu nümayişler yüzünden 1.Şubat.1959 tarihinde Zürih anlaşması yapılmıştır. 19.Şubat.1959 tarihinde  ayrıca Londra anlaşması yapılarak 16.Ağustos.1960 tarihinde Kıbrıs Devleti kurulmuştur. Bu devletin başkanı Rum ,yardımcısı ise Türk’tür.Fakat Kıbrıs devlet başkanı olan Makaryos adayı Yunanistan’a bağlamak için

nümayişleri desteklemiş ve adada olaylar çıkmıştır. 1963-1964 yıllarında Türkiye Zürih ve Londra anlaşmalarından doğan hakkını kullanarak adaya çıkartma yapmayı düşünmüş ama şartlar olgunlaşmadığından çıkartma yapılamamıştır.Bu olaylar sırasında Sayın İsmet İnönü ABD başkanına “Yeni bir dünya kurulur ve Türkiye orada yerini alır” diye rest çekmiştir.

Yunanistan Kıbrıs’ta EOKA örgütünü kurarak terör faaliyetlerine başlamıştır. Türkiye ise 1963 yılından sonra hazırlıklarını hızlandırmıştır. Önce Anfibi Birliği sonra Hava İndirme Birliği kurulmuştur. 1974 yılında  EOKA bir darbe yaparak yönetime el koymak istemiştir. Bu durum üzerine 20.Temmuz.1974 tarihinde Amfibi birliğimiz adanın en sarp bölgesi olan kuzey kıyılarında Girne sahillerine çıkartma yapmıştır. Donanmamız adayı ablukaya alarak yabancı gemilerin adaya yaklaşmasına izin vermemiştir. Hava kuvvetlerimiz adanın stratejik yerlerini bombalayarak görevini yapmıştır. Hava İndirme Birliğimiz ise  paraşütle inerek Amfibi Birliği ile kavuşmuştur. 22.Temmuz’da ateşkes ilan edilmiştir. Gerekli anlaşma sağlanamayınca 13.Ağustos’ta 2.harekat başlamış ve ordumuz bugünkü  sınırlara kadar olan bölgeyi kontrol altına almıştır. Kıbrıs Barış Harekatından sonra 1975 yılında Kıbrıs Türk Federe Devleti kurulmuştur. 1983 yılında ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kurulmuştur. Avrupa Birliği  sınır sorunu olan ülkeleri birliğine üye olarak almazken Kıbrıs Rum kesimini tüm adanın temsilcisi sıfatı ile üyeliğe kabul etmiştir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni ise tanımamaktadır. Kıbrıs Türkiye için stratejik önemdedir. Kıbrıs bizim Akdeniz’e açılan kapımızdır. Ayrıca Kerkük-Ceyhan,Bakü-Ceyhan petrol boru hatlarının kontrol noktasıdır.

Son yıllarda Suriye’nin kuzeyinden bir koridor açamaya çalışan emperyalist devletler buna

paralel olarak Kıbrıs’tan da Türkiye’yi çıkarmaya çalışmaktadırlar. Yapılacak en küçük bir yanlış telafisi mümkün olmayacak bir durumu yaratabilir. Kıbrıs Barış Harekatı sırasında Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Sayın Bülent Ecevit’ti.Harekat sırasında  500 şehit verilmiştir.Tüm şehitlerimizin ruhu Şahendeleri şad olsun.Harekatı yapan herkese minnettarız.

Saygılarımla.

Yorumlar

yorum