10-AĞUSTOS

    Bu hafta 10 Ağustos üzerinde sohbet edeceğiz. Çünkü bu tarihte iki önemli olay olmuştur. Birisi Anafartalar zaferi, diğeri ise Sevr anlaşmasıdır. İkisi de birbirine bağlantılıdır. Önce Anafartalar zaferi üzerinde duralım. Osmanlı Devleti Balkan savaşı yenilgisinden sonra orduda büyük değişiklikler yapmış ve orduyu gençleştirmişti. Komutanlar rütbelerinin üzerinde birliklere komuta ediyorlardı. İtilaf devletleri savaşa giren […]

10-AĞUSTOS

 

Sinan Kahyaoğlu  Bu hafta 10 Ağustos üzerinde sohbet edeceğiz. Çünkü bu tarihte iki önemli olay olmuştur.

Birisi Anafartalar zaferi, diğeri ise Sevr anlaşmasıdır. İkisi de birbirine bağlantılıdır. Önce Anafartalar zaferi üzerinde duralım. Osmanlı Devleti Balkan savaşı yenilgisinden sonra orduda büyük değişiklikler yapmış ve orduyu gençleştirmişti. Komutanlar rütbelerinin üzerinde birliklere komuta ediyorlardı. İtilaf devletleri savaşa giren Osmanlı Devletini ciddiye almıyordu. Çünkü Balkan hezimeti ağırlığını azaltmıştı. Savaş başlar başlamaz İtilaf devletleri yardım isteyen Rusya’ya yardım götürüp Osmanlı’yı tasfiye etmek için Çanakkale Boğazı üzerine bir sefer hazırlığına başladılar. Amaçları İstanbul’u alıp Osmanlı’ya son vermek ve daha sonra İstanbul Boğazını da alıp Rusya’ya yardım götürmekti. Bunun için Şubat 1915 tarihinde Çanakkale Boğazı önlerinde ilk İtilaf gemileri göründüler. Osmanlı Devleti ise Çanakkale Boğazını savunmak için boğazı mayınladı ve boğazın çevresindeki tabyaları güçlendirmeye çalıştı. Donanma yetersiz olduğundan gelen düşman donanmasını boğazda karşılayacaktı.

18.Mart.1915 tarihindeki İtilaf donanmasının genel taaruzu tabyaların büyük direnişi ile geri püskürtüldü. Nusret mayın gemisinin döktüğü mayınlar İtilaf donanmasına büyük zarar verdi. İtilaf devletleri bu büyük hezimetten sonra yarımadaya çıkartma yapma hazırlıklarına başladı. Bunun için Avustralya ve Yeni Zellanda’dan da asker getirtti. Osmanlı Devleti ise boğazın savunması için 5.Orduyu kurdu. Komutanı ise Liman Van Sanders’ti. Bu ordunun ihtiyat tümeni ise 19.Tümen olup Bigalı köyünde konuşlanmıştı. Komutanı ise Ulu önder Mustafa Kemal’di.

25.Nisan.1915 günü İtilaf devletleri çıkartmaya başladılar. Seddülbahir’deki çıkartmayı 9.Tümen karşıladı. Arıburnu kıyısına yapılan Anzak ordusunun çıkartmasını ise 19.Tümen karşıladı. Düşmana ilk müdahale eden 57.alayın tüm fertleri daha sonraki çarpışmalarda şehit olmuşlardır. Düşman bu çıkartmalarda başarılı olamayınca değişik defalarda yine saldırılarını sürdürdü. Mayıs ve Haziran aylarında her iki cephede de kanlı çarpışmalar oldu. Pek çok askerimiz şehit oldu. Düşman gerek Seddülbahir, gerek Arıburnu  cephesinde başarılı olamayacağını anlayınca bu sefer daha kuzeyde yer alan Suğla koyu çevresine çıkartma yapmayı planladı. 10.Ağustos.1915 tarihinde bu kıyılara çıkartma yaptı.10.Ağustos günü Anafartalar Grup Komutanı Mustafa Kemal emrinde ordumuz büyük bir saldırı başlattı ve şiddetli savaşlar oldu. Düşman ordusu kıyıya çakıldı. Rahmetli dedem Salmanoğullarından  Abdülkadir oğlu Rıza bu savaşta 10.Ağustos günü Kemikliburun mevkinde şehit oldu. Ruhu şad olsun. Bu zafere 1.Anafartalar zaferi denir. İtilaf devletleri bu zaferimizden sonra son bir şansını daha denemek istedi. 21.Ağustos’ta tekrar saldırdı. Mustafa Kemal emrindeki şanlı ordumuz bu saldırıyı da püskürterek 2.Anafartalar zaferini kazandı. Bu zaferden sonra İtilaf devletleri artık savunmaya çekildiler ve savaş 1916 Ocak ayında İtilaf ordusunun Çanakkale’yi terk etmesiyle son buldu. Düşman Çanakkale geçilmez diyerek gitti. Bu büyük zaferden sonra Türk ulusu Ulu önderini buldu. Çanakkale zaferinden sonra İngilizler Rusya’ya yardım götüremedikleri için Rusya’ya ihtilal oldu ve çarlık devrildi. Savaş 3 yıl daha uzadı.

1918 yılı içinde imzalanan Mondros ateşkes anlaşması ile Osmanlı Devleti teslim oldu. Bu anlaşma ile ordu terhis edildi. İtilaf devletleri güvenliklerini tehlikede gördükleri yerleri işgal edebilecekti. Bunun için 15.Mayıs.1919 günü Yunan ordusu İzmir’e çıkarıldı. Yunan ordusu İzmir’i işgal etti. 19.Mayıs.1919 tarihinde ise Ulu önder Mustafa Kemal Kurtuluş savaşını başlatmak için Samsun’a çıktı. 1919 yılı içinde Erzurum ve Sivas kongreleri toplandı. İstanbul’daki hükümet sıkıştırılarak seçimlerin yenilenmesi sağlandı ve yeni seçilen Meclisi Mebusan 1920 yılı Ocak ayı içinde toplandı ve Misak-ı Milli’yi kabul etti. Bunun üzerine İngilizler 16.Mart’ta İstanbul’u işgal ederek meclisi dağıttılar ve yakaladıkları mebusları Malta’ya sürdüler. Kaçabilenler Ankara’ya geldiler. 23.Nisan.1920 tarihinde TBMM Ankara’da toplandı. Kendine başkan olarak Mustafa Kemal’i seçti. Bu arada İstanbul hükümeti ise İtilaf devletleri ile barış anlaşması imzalama hazırlıkları içindeydi. Osmanlı’nın topraklarını paylaşmak zor olduğundan Osmanlı ile yapılacak anlaşma en sona bırakılmıştı.

1.Anafartalar Zaferimizin yıldönümü olan 10.Ağustos.1920 tarihinde Paris’te Sevr mahallesinde bir porselen fabrikasında Sevr anlaşması imzalandı. İşin ilginç tarafı 622 yılında Mekke’den Medine’ye göç eden Hz.Muhammed  kafirlerden kurtulmak için Sevr mağarasına sığınmıştı. Bütün bu tarihler ve isim benzerliği tahminimce bilinçli idi. Bu anlaşmayı Ankara hükümeti kabul etmedi. Bunun üzerine Yunan ordusu ileri harekata geçirildi. 1.İnönü, 2.İnönü, Sakarya ve Büyük Taaruz ile 9.Eylül.1922 tarihinde İzmir kurtarılarak  Kurtuluş savaşı sona erdi. Daha sonra Lozan anlaşması imzalanarak yeni kurulan devletimizin tapusu alındı.Unutmayalım emperyalizm Çanakkale’de en büyü yenilgisini almıştır. Yaptığı her hareketin ve tarihin bir anlamı vardır. Bunları iyi bilelim. Saygılarımla.

Yorumlar

yorum