MUHARREM AYI VE MUHARREM ORUCU

Muharrem ayının Aleviler açısından ne ifade ettiğini anlamak için öncelikle sünni islam anlayışına bakmak gerekmektedir. Sünni islam dünyası için “Muharrem” ayı “Sehrüllahi’l-muharrem” olarak meşhur olan yani “Allah’ın ayı Muharrem” olarak da bilinen Muharrem ayı, İlahi bereket ve feyzin, rabbani ihsan ve keremin coştuğu ve bollaştığı bir aydır. Muharrem ayı Allah’ın rahmetine ermenin önemli bir fırsatı […]

MUHARREM AYI VE MUHARREM ORUCU

Muharrem ayının Aleviler açısından ne ifade ettiğini anlamak için öncelikle sünni islam anlayışına bakmak gerekmektedir.

Sünni islam dünyası için “Muharrem” ayı “Sehrüllahi’l-muharrem” olarak meşhur olan yani “Allah’ın ayı Muharrem” olarak da bilinen Muharrem ayı, İlahi bereket ve feyzin, rabbani ihsan ve keremin coştuğu ve bollaştığı bir aydır. Muharrem ayı Allah’ın rahmetine ermenin önemli bir fırsatı olduğu için Hz. Muhammed tarafından şu şekilde ifade edilmiştir. “Aşura günü Muharrem’in 10.ncu günüdür. Aşura gününün Allah katında ayrı bir yeri vardır. Bu günlerde Cenab-ı Hak on peygamberine on çeşit ihsanda bulunmuş ve kutsiyetini arttırmıştır. Onun için bu günde oruç tutmak çok faziletlidir.” Buyurmuşlardır.

Aşura gününün Allah katında  da çok seçkin bir yerinin olduğunu “Fecr” suresinin ikinci ayeti olan “On geceye yemin olsun” ifadelerinin tefsirinden öğrenmekteyiz. Cenab-ı Hak on peygamberine on değişik ihsan ve ikramda bulunmuştur. Bunlar şöyle sıralanmaktadır. 1-Allah Hz. Musa’ya Aşura gününde bir mucize ihsan etmiş ve denizi yararak firavun ile ordusunu sulara gömmüştür. 2-Hz. Nuh’un gemisi cudi dağının üzerine aşura gününde oturmuştur. 3-Hz.Yunus balığın karnından aşura günü kurtulmuştur. 4- Hz. Adem’in tövbesi aşura gününde kabul edilmiştir. 5- Hz. Yusuf kardeşleri tarafından atıldığı kuyudan aşura günü kurtulmuştur. 6- Hz. İsa aşura günü dünyaya gelmiş ve aşura günü sema’ya yükselmiştir. 7- Hz. Davut’un tövbesi aşura günü kabul edilmiştir. 8- Hz. İbrahim’in oğlu Hz. İsmail aşura günü doğmuştur. 9- Hz. Yakup’un kapanan gözleri tekrar o gün görmeye başlamıştır. 10- Hz. Eyüp hastalığından aşura günü kurtulmuştur. İşte sünni islam alemi böylesine manalı ve kudsi hadiselerin cereyan ettiğine inanılan aşura günü ve gecesini kutsal saymıştır. Bu hadiselerin cereyan etmesinden dolayı da Allah’a “Şükür” orucu tutmaktadırlar.

 

ALEVİLER İSE: Muharrem ayının 1.nci gününden itibaren 12 günlük “yas-ı matem” orucu tutmaktadırlar. Aleviler, Şii’ler ve Ehl-i Beyt’i sevenler için Muharrem ayı bir matem ve yas ayıdır. Çünkü yürekten sevdikleri ve bağlandıkları Ehl-i Beyt soyu’nun ve onları sevenlerinin en büyük katliamı “Muharrem” ayında meydana gelmiştir. Aleviliğin yedi ulu ozanından birisi olan Pir Sultan Abdal bir deyişinde acı içerisinde şöyle seslenmektir.

“Pir Sultan Abdal’ım ellerim bağlı/ Yezit’in elinden ciğerim dağlı/ Muhammed torunu Ali’nin oğlu/ Su içmeyip şehit olan Hüseyin”

Yukardaki bu nefesten de anlaşılacağı gibi “3.ncü İmam, Şehitler Şahı İmam Hüseyin ve yanındakiler Muharrem ayında Muaviye’nin oğlu Yezit tarafından Kerbela çölünde aç ve susuz bırakılarak katledilmişlerdir. Alevilerce hicri takvimin 1.nci ayı olan Muharrem ayının (1-12) günleri olmak üzere toplam 12 gün yas orucu tutulur. Bu oruç cennette yer kapmak için değil, İmam Hüseyin ve yanındaki 72 yiğit can’ın katledilmelerine bir tepki, onların çektikleri acının, açlık ve susuzluğun hatırlanması ve unutulmaması için tutulur. Bu günlerde su içilmez, tıraş olunmaz, Süslenilmez, aynaya bakılmaz, çamaşır yıkanmaz, şarkı türkü söylenmez, düğün ve şenlik yapılmaz. Sahura kalkılmaz, et ve yumurta yenmez, canlı hiçbir hayvan ve bitki kesilmez, Akşam orucunu açtığında yediğiyle ertesi gün oruç tutulur.

Muharrem ayının 1-10.ncu günleri arasında kerbela çölünde aç ve susuz bırakılarak eziyet gören Ehl-i Beyt soyu 10.ncu gün (Hicri 10 Muharrem 61) yani 10 Ekim 680 günü kadınlar ve imam Hüseyin’in küçük oğlu Zeynel Abidin hariç tamamı öldürülerek şehit edilmişlerdir. Kerbela’da şehit edilen İmam Hüseyin’in başı gövdesinden ayrılarak Yezit’e (soyuna lanet) götürülmüştür. Bu olaydan sonra Aleviler 3.ncü imam Hüseyin’i  ŞEHİTLER ŞAHI olarak anarlar ve çağırırlar.

İşte Aleviler Kerbela’da yaşanan “Ehl-i Beyt” soyunun katlini unutmamak ve unutturmamak için, Onları katledenlere ve katlettirenlere lanet ederek katliamı protesto etmişler ve bilahare 12 imamın her biri için bir gün olmak kaydı ile toplam 12 gün “Yas-ı Matem” orucu tutmayı gelenek haline getirmişlerdir. (12 imam’ın 5 tanesi Emeviler, 7 tanesi de Abbasiler tarafından katledilmiştir.) 12.nci gün öğleyin oruçlar açılır ve dedelerin evlerinden başlamak üzere aşır çorbaları pişirilmeye başlanır. Çorbanın pişirilmesiyle yas orucu sona ermiştir. Katliamdan sağ kurtulan 4.ncü İmam Zeynel Abidin’in kurtuluşu için sevinç ve 3 günlükte bayram yapılır. Bazı süreklerde ise 12.nci imam Mehdi’nin muharrem ayının 12.nci günü tekrar geri geleceği ve bu sevindirici olay için de 3. Günlük Aşır bayramı yapıldığı anlatılmaktadır. Ama en ilginci ise, Hz. Nuh’un gemisinin muharrem ayının 12.nci günü karaya oturduğu ve gemide bulunanların bu olay üzerine 3 günlük bayram yaptıkları rivayet olunur.

Yorumlar

yorum