“ORGAN BAĞIŞI ÇOK ÖNEMLİ BİR FEDAKARLIKTIR”

  Havran Toplum Sağlığı Merkezi ve İlçe Sağlık Müdürü Hatice Bilge OKUTUCU Organ bağışı ile ilgili olarak yaptığı basın açıklamasında;”Organ bağışı, bir kişinin hayatta iken kendi isteği ile tıbben yaşamı sona erdikten (beyin ölümü gerçekleştikten) sonra doku ve organlarının, başka hastaların tedavisi için kullanılmasına izin vermesi ve bunu iki şahit huzurunda belgelemesi durumudur. Organlarımızı iki […]

“ORGAN BAĞIŞI ÇOK ÖNEMLİ BİR FEDAKARLIKTIR”

 

Havran Toplum Sağlığı Merkezi ve İlçe Sağlık Müdürü Hatice Bilge OKUTUCU Organ bağışı ile ilgili olarak yaptığı basın açıklamasında;”Organ bağışı, bir kişinin hayatta iken kendi isteği ile tıbben yaşamı sona erdikten (beyin ölümü gerçekleştikten) sonra doku ve organlarının, başka hastaların tedavisi için kullanılmasına izin vermesi ve bunu iki şahit huzurunda belgelemesi durumudur.

Organlarımızı iki şekilde bağışlamamız mümkündür. Birincisi Kişi hayatta iken kendi serbest iradesi ile tıbben yaşamı sona erdikten sonra organ ve dokularının ihtiyacı olan hastalar için kullanılmasına izin verebilir veya ikinci seçenek olarak hayatta iken bu konuda bir beyanda bulunmamışsa yine tıbben yaşamı sona erdikten sonra yakınları tarafından organ ve dokuları bağışlanabilir. Bu işlem ölüden (kadavra) canlıya organ bağışıdır. Ayrıca kişi hayatta iken kendi serbest iradesi ile bir böbreğini veya karaciğerinin bir kısmını ihtiyacı olan bir hasta için bağışlayabilir. Bu işlem de canlıdan canlıya organ bağışıdır.

Günümüzde böbrek, karaciğer, kalp, pankreas, akciğer ve ince bağırsak gibi organların nakli mümkün olduğu gibi; kemik iliği, kök hücre ve pankreas adacık hücre nakli gibi hücre nakilleri de mümkündür. Ayrıca tendon, yüz ve saçlı deri, ekstremite (kol, bacak) üst solunum yolları, üst sindirim yolları, barsak gibi kompozit dokular ve kornea doku nakli yapılabilmektedir.

Ülkemizde her yıl 3-9 Kasım tarihleri Organ ve Doku Bağış Haftası olarak kutlanmaktadır. Organ Bağışının önemi için yapılan bu etkinliklerde, insanlarımızın kafasında oluşan soru işaretleri giderilmekte ve Organ Bağışına karşı duyarlı olmamız sağlanmaktadır. Bu bağlamda en sık sorulan sorular şunlardır:

 

ORGAN BAĞIŞI İÇİN NEREYE BAŞVURABİLİRİM?

Canlı vericiden organ bağışı için alıcı adayı hasta ile bir organ nakli merkezine başvurmanız yeterlidir. Öldükten sonra kullanılmak üzere organlarınızı bağışlamak için büyük hastanelerin organ bağış ünitelerine ya da Türkiye Organ Nakli Vakfına başvurabilirsiniz. Burada iki tanık huzurunda bu isteğinizi beyan ederek imzalayacağınız organ bağış formu ile size bir organ bağış kartı verilecektir. Bu konuda ailenizi de bilgilendirmek daha sonradan çıkacak karışıklıkları önlemek açısından faydalı olacaktır. Dilediğiniz zaman organ bağış ünitesi olan bir hastaneye başvurup organ bağış kartınızı iptal ettirebilirsiniz.

 

ORGAN BAĞIŞI İÇİN YAŞ SINIRI VAR MIDIR?

Organ nakli yasasına göre canlıdan canlıya organ bağışında 18 yaş altındaki kişilerden organ alınmaz. Ancak, kadavradan yapılan bağışlarda yaş sınırı yoktur. Ölen bir yeni doğan bebeğin bağışlanan organları kullanılacağı gibi doksanlı yaşlardaki bir vericinin de organları kullanılabilir.

 

ÖLEN BİR KİŞİNİN ORGANLARI ALINIRKEN VÜCUT BÜTÜNLÜĞÜ BOZULUR MU?

Yaygın inanışın tam tersine ölen bir kişinin bağışlanan organlarının başka hastaların tedavisinde kullanılabilmesi için organ çıkarım ameliyatının normal ameliyathane koşullarında ve normal ameliyat tekniklerine göre göre yapılması gereklidir. Tıpkı canlı bir insana ameliyat yapıyormuş gibi multidisipliner bir yaklaşım ile işlem yapılır. Eğer karın içi organlar çıkarılacaksa göbek üstü ve altı bir orta hat kesisiyle, kalp ve akciğerler çıkarılacak ise göğüs kafesi ön duvarından yapılacak bir orta hat kesisiyle organlar çıkarılır. Yine normal ameliyat teknikleri ile gayet özentili bir şekilde cilt kapatılarak cesede bir saygı içerisinde temizliği yapılarak morga gönderilir. Görüldüğü gibi burada cesedin parçalanması veya vücut bütünlüğünün bozulması gibi bir durum söz konusu değildir.

 

ORGAN BAĞIŞ KARTI TAŞIRSAM BİR GÜN ÖLMEDEN ORGANLARIM ALINIR MI?

Organ bağış kartı taşıyan bir kişi, hayatının herhangi bir döneminde ağır bir sağlık durumu nedeniyle acil servise getirilirse acil hastaya yaklaşım prosedürleri gereği öncelik ağır hastaya verileceğinden tüm imkanlar seferber edilecektir. Genel durumu çok kötü bir hastanın üzerinden organ bağış kartı çıktı diye göz ardı edilmesi durumunda beyin ölümü gelişse bile iyi bakılmadığından dolayı organları kullanılamayacak durumda olacaktır. Dolayısıyla üzerinden organ bağış kartı çıksın veya çıkmasın en ağır hasta en öncelikli hastadır. Milyonda bir yaşam şansı bile olsa bu öncelikten dolayı hasta yaşam şansını kullanır, aksi halde bu iyi bakıma rağmen beyin ölümü gelişmişse zarar görmemiş organlarının başka hastaların tedavisinde kullanılma ihtimali olur.

 

ÖLDÜKTEN SONRA KULLANILMAK ÜZERE BAĞIŞLADIĞIM ORGANLARIM SATILIR MI?

2238 Sayılı organ nakli yasasına göre organların satılması yasaktır ve cezai müeyyide gerektirir. Ölen kişilerin bağışlanan organları Sağlık Bakanlığı Organ Nakli Ulusal Koordinasyon Sistemi içerisinde belli bir dağıtım düzenine göre paylaştırılmaktadır. Sistem açık ve çok kontrollü bir şekilde çalıştığından bağışlanan organların herhangi bir ticari döngüye girmesi mümkün değildir.

 

BAĞIŞLADIĞIM ORGANLAR ADALETLİ BİR ŞEKİLDE İHTİYACI OLANLARA NAKLEDİLİR Mİ?

Ölen kişilerin bağışlanan organları Sağlık Bakanlığı Organ Nakli Ulusal Koordinasyon Sistemi içerisinde akademisyenlerden oluşan bilimsel danışma komisyonlarının belirlediği kurallar ve prensipler çerçevesinde organ nakli merkezlerine ve hastalara tahsis edilmektedir. Irk, din, dil, cinsiyet ve statü farkı gözetmeksizin kurallar katı bir şekilde uygulanarak organlar en uygun hastalara adalet ve şeffaflık ilkeleri çerçevesinde nakledilmektedir.Dedi.

Ayhan KURT

Yorumlar

yorum