" />
kuşadası escort
bursa escort
ümraniye escort
escort izmir

KÖPRÜLÜ HAMDİ BEY

  Bu hafta Köprülü Hamdi Bey’in şehit edilişinin 97.yıldönümü idi. Bundan dolayı bu haftaki sohbet konumuz bu yiğit kaymakamımız üzerine olacaktır. Bu hafta Edremit’te Köprülü Hamdi Bey’i anma törenleri düzenlendi. Köprülü Hamdi Bey’i her zaman hatırımızda tutmalıyız. Bu büyük insanı çocuklarımıza da tanıtmalıyız. Şimdi neler yapmış onu görelim. Köprülü Hamdi Bey 1888 yılında Vardar’a bağlı […]

KÖPRÜLÜ HAMDİ BEY

 

Bu hafta Köprülü Hamdi Bey’in şehit edilişinin 97.yıldönümü idi. Bundan dolayı bu haftaki sohbet konumuz bu yiğit kaymakamımız üzerine olacaktır. Bu hafta Edremit’te Köprülü Hamdi Bey’i anma törenleri düzenlendi. Köprülü Hamdi Bey’i her zaman hatırımızda tutmalıyız. Bu büyük insanı çocuklarımıza da tanıtmalıyız. Şimdi neler yapmış onu görelim.

Köprülü Hamdi Bey 1888 yılında Vardar’a bağlı Köprülü kasabasında doğmuştur. Babası Kolağası İbrahim Bey’dir. Küçük yaşta yetim kaldı. Köprülü’yü dayısı Celalettin Bey yetiştirdi. İlk öğrenimini Köprülü’de, orta eğitimini Üsküp İdadisinde yaptı. Sonra İstanbul’da Mülkiye Mektebini bitirdi. Çalışma hayatına Kosova’da maiyet memuru olarak başladı. 1912 yılında Balkan savaşına yedek subay olarak katıldı. Kumanova cephesi çökünce yanındaki adamlarla çarpışarak Edirne’ye Şükrü Paşa’nın yanına geldi. Edirne 1913 yılında kurtarılınca önce Edirne polis müdürlüğü idari bölüm başkanlığına, sonra da Demirköy kaymakamlığına atandı. Burada Bulgar komitecilerle savaştı. 1915 yılında Malkara’ya, 1916 yılında Keşan sonra da Sındırgı kaymakamlığına atandı. 1917 yılında ise Edremit’e tayin oldu. 1.Dünya savaşının son yılında Edremit’te şehit yavrularına sahip çıkmak için Çocuk Esirgeme Kurumunu, Edremitli gençleri kötü alışkanlıklardan kurtarıp onlarda vatan sevgisini güçlendirmek için Edremit İdman Yurdu’nu kurdu. Gençlere burada hem spor yaptırdı, hem de onlara vatan sevgisini aşıladı. Edremit’in altyapı sorunlarına çözümler, üretimi arttırmak için çareler aradı. Kendisi İttihat ve Terakki Partisindendi. 30.Ekim.1918 günü Mondros Ateşkes antlaşması imzalandı. Bu antlaşmanın imzalanmasından sonra İttihat ve Terakki Partisi iktidardan düştü. Yerine Hürriyet ve İtilaf Partisi geçti. İtilafçıların şikayetleri ile İttihatçı memurlar görevlerinden alınıyorlardı. Köprülü’de bu şikayetler sonucunda Edremit Kaymakamlığından azledildi. Yerine İtilafçı bir kaymakam geldi. Köprülü bunun üzerine Burhaniye’ye akrabalarının yanına gitti. Orada otururken İzmir’de kurulan Reddi İlhak  Cemiyetine bağlı olarak Edremit  Reddi İlhak Cemiyetini kurdu. Bu arada Yunanlıların İzmir’i işgal edeceği şaiyaları dolaşmaya başlamıştı. Bunu protesto etmek için Edremit’te büyük bir miting düzenledi. Yunanlılar 15.Mayıs.1919 günü İzmir’e asker çıkararak işgal ettiler. İstanbul hükümeti ise bu olayı destekledi. 28.Mayıs.1919 günü Yunan ordusu Ayvalık’a asker çıkarmak için Ayvalık açıklarına geldi. Ayvalık’ta bulunan 172.Alay komutanı Yarbay Ali Çetinkaya işgale silahla karşılık vereceğini duyurdu. Yunan işgaline karşı direnebilmesi için Burhaniye ve Edremit Reddi İlhak Cemiyetlerinden yardım istedi. Köprülü Hamdi Bey ve diğer yurtseverler gönüllü olarak yardıma koştular. Yunanlılar Murateli kıyılarına asker çıkarınca ilk kurşun atıldı. Böylece Ayvalık cephesi açılmış oldu. Köprülü Hamdi Bey’in gayretleri ile 172.Alayın yanına birde Milis alayı oluşturuldu. Milis alayı yöremiz efelerinden oluşan alaydı. Komutanlığını ise Köprülü Hamdi Bey yapmakta idi. Milis alayını diğer alaydan ayırmak için milis alayının erlerinin kollarına bir pazubent takıldı. Pazubent üzerinde Kuvayı Milleyi’nin baş harfleri olan  K ve M harfleri işlendi. Böylece Kuvayı Milliye adı resmileşmiş oldu. Bu arada Yunan kuvvetleri Dikili üzerinde Bergama’ya saldırmışlardı. Bergama’yı düşman kuvvetlerinden kurtarmak için Bergama’ya yardıma gidildi. Hem Bergama’yı hem Ayvalık’ı kontrol edebilmek için Bağyüzü  köyü merkez seçildi. Ali Çetinkaya Bergama’da iken Köprülü Hamdi Bey birliğini taaruza kaldırdı. Erlerin kurşunları bitmişti. Oysa Ali Çetinkaya cephanelikten mühimmat verilmesini yasaklamıştı. Köprülü’de saldırıyı Ali Çetinkaya’nın fikrini almadan yapmıştı. Saldırı bu irtibatsızlıktan dolayı başarısız oldu. Düşman Murateli’ne girdi. Alay karargahı zeytinlikler içine çekildi. Geri dönünce durumu öğrenen Ali Çetinkaya kızdı. Bu olay iki komutanın arasının açılmasına neden oldu. Köprülü istifa etti.Yerine Pelitköylü Mehmet Cavit Bey geçti. Köprülü Hamdi Bey Balıkesir’de toplanan kongrelere delege olarak katıldı. Balıkesir’deki 61.Tümen komutanı Kazım Özalp ile irtibatlıydı. Ali Çetinkaya’da  yeni toplanacak olan Mebus-u Mebusan seçimleri için Ekim ayında görevinden istifa ederek ayrıldı. Yerine başka bir komutan geldi. Bu arada İngilizler Gelibolu Akbaş’ta bulunan cephanelikteki silahları Beyaz orduya vermişti. Rusya’da ihtilal olduktan sonra çar yanlısı Beyaz ordu ile Sovyet ordusu olan Kızılordu arasında bir iç savaş yaşanmakta idi.İ ngilizler Akbaş cephaneliğindeki silahları Beyaz ordu generali Vrangel’e vererek çar taraftarlarının kazanmasını istiyorlardı. Oysa çarın kazanması Kurtuluş savaşımızın doğudan çevrilmesi demekti. Ulu Önder Atatürk Nutuk’unda bundan bahseder. Akbaş cephaneliğin basılması görevi Atatürk tarafından Kazım Özalp aracılığı ile Köprülü Hamdi Bey’e verildi. Köprülü Hamdi Bey  26-27.Ocak1920 tarihlerinde Akbaş cephaneliğini basarak silahları Lapseki’ye geçirip Yenice’ye doğru yola çıkardı. Durum anlaşılınca İngilizler Bandırma’ya asker çıkardılar. İstanbul hükümeti Aznavur Ahmet’e paşalık ünvanı vererek Biga’ya gönderdi. Silahları yurtseverler Yenice’de camiye sakladılar. Köprülü Hamdi Bey arkadaşı Kani Bey ile durumu toparlamak için dolaşmakta iken 18.Şubat.1920 tarihinde İnova köyünde Anzavur’un adamları tarafından yakalandılar ve şehit edildiler. Naaşları Biga’da üç gün sergilendi. Sonra 14.Kolordu komutanı Yusuf İzzet Paşa naaşları aldırarak defnettirdi. Cumhuriyetin ilanından sonra bu iki yiğidin naaşları Çanakkale şehitlerinin bulunduğu şehitliğe nakledildi. Silahların yakalanacağını anlayan Dıramalı Rıza ise cephaneyi patlatarak imha etti. Patlatılan silahlar yaklaşık 10.000 tüfek idi. 1.İnönü savaşında ise elimizde 6.000 tüfek vardı. Bu silahlar Ayvalık cephesine getirilmek istemişti. Cumhuriyetin ilanından sonra bir ara Ali Çetinkaya Edremit’e gelir. Bir gazeteci kendisine Köprülü Hamdi Bey’i sorar. Ali Çetinkaya  “Adam gibi adamdı, biz onu geç tanıdık” der ve önüne bakar. Ruhun şad olsun koca yiğit. Seni unutmadık. Saygılarımla.

Yorumlar

yorum

Gazetemiz Basın Meslek İlkelerine uymaya söz vermiştir. Köşe yazılarının ve reklamların sorumlulukları sahibine aittir.
© Tüm hakları saklıdır.